Adhyaya 230

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे माङ्गल्याध्यायो नाम एकोनत्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ त्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः शकुनानि पुष्कर उवाच तिष्ठतो गमने प्रश्ने पुरुषस्य शुभाशुभं निवेदयन्ति शकुना देशस्य नगरस्य च

Sa gayon, sa Agni Mahāpurāṇa, ang kabanatang tinatawag na “Māṅgalya” ay ang ika-229. Ngayon ay nagsisimula ang ika-230 kabanata: “Śakuna (Mga Palatandaan).” Sinabi ni Puṣkara: Ipinahihiwatig ng mga palatandaan sa tao ang magiging mabuti o masama—kung siya’y nananatili, kung siya’y aalis sa paglalakbay, o kung siya’y magtatanong—at nagbabadya rin ng mabuti o masama para sa isang lupain at isang lungsod.

Verse 2

सर्वः पापफलो दीप्तो निर्दिष्टो दैवचिन्तिकैः शान्तः शुभफलश् चैव दैवज्ञैः समुदाहृतः

Ang naglalagablab na palatandaan ay ipinahahayag ng mga tagapagpaliwanag ng masamang pangitain na nagbubunga ng ganap na bunga ng kasalanan; ngunit ang payapang palatandaan ay ipinahahayag din ng mga astrologo-manghuhula na nagbubunga ng mapalad na bunga.

Verse 3

षट्प्रकारा विनिर्दिष्टा शकुनानाञ्च दीप्तयः वेलादिग्देशकरणरुतजातिविभेदतः

Ang mga pagpapakita ng mga palatandaan (śakuna) ay itinalagang may anim na uri—na pinag-iiba ayon sa panahon, direksiyon, lugar, karaṇa (salik na pang-astronomiya), tunog/iyaw, at uri ng nilalang.

Verse 4

पूर्वा पूर्वा च विज्ञेया सा तेषां बलवत्तरा दिवाचरो रात्रिचरस् तथा रात्रौ दिवाचरः

Sa mga ito, ang naunang bahagi ay dapat maunawaang higit na malakas kaysa sa kasunod. Kaya ang gumagalaw sa araw ay nagiging gumagalaw sa gabi; at sa gabi naman, (ito’y) nagiging gumagalaw sa araw.

Verse 5

क्रूरेषु दीप्ता विज्ञेया ऋक्षलग्नग्रहादिषु धूमिता सा तु विज्ञेया याङ्गमिष्यति भास्करः

Sa mga malupit o di-mapalad na ayos (tungkol sa nakṣatra, lagna, mga planeta, at iba pa), kapag ang anyo ng Araw ay naglalagablab, dapat itong maunawaang ‘matingkad at maalab’. Ngunit kapag ang Araw ay malapit nang lumipat sa ibang kinalalagyan, dapat itong maunawaang ‘mausok’.

Verse 6

यस्यां स्थितः सा ज्वलिता मुक्ता चाङ्गारिणी मता एतास्तिस्रः स्मृता दीप्ताः पञ्च शान्तास् तथापराः

Ang apoy na kinaroroonan nito ay tinatawag na “jvalitā” (naglalagablab); at kapag pinakawalan, ito’y itinuturing na “aṅgāriṇī” (nagbabagang uling). Ang tatlong ito ay inaalala bilang mga kalagayang “dīptāḥ” (maliwanag); at gayundin ay may limang iba pang kalagayang “śāntāḥ” (payapa).

Verse 7

दीप्तायान्दिशि दिग्दीप्तं शकुनं परिकीर्तितं ग्रामो ऽरण्या वने ग्राम्यास् तथा निन्दितपादपः

Ipinahahayag na ang palatandaan ng ibon ay lalong mahalaga kapag, sa isang naglalagablab na dako, ito’y lumilitaw na “nag-aapoy ang direksiyon” (wari’y kumikislap o nagliliyab sa gawi roon). Gayundin, itinuturing na masamang kababalaghan kapag ang nayon ay nagiging parang ilang, kapag sa gubat ay may mga ibong pang-nayon, at kapag may punong kinokondena bilang di-mapalad.

Verse 8

देशे चैवाशुभे ज्ञेयो देशदीप्तो द्विजोत्तमः क्रियादीप्तो विनिर्दिष्टः स्वजात्यनुचितक्रियः

Kahit sa isang di-mapalad na lupain, O pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang, dapat makilala ang taong tinatawag na “nagniningning ayon sa pook.” At ang isang tao’y tiyak na inilalarawan bilang “nagniningning ayon sa gawa/ritwal” kapag ang kaniyang mga kilos at pagtalima ay hindi angkop sa sariling katayuang varna (uri/kasta).

Verse 9

रुतदीप्तश् च कथितो भिन्नभैरवनिस्वनः जातिदीप्तस् तथा ज्ञेयः केवलं मांसभोजनः

Ang “Rutadīpta” ay sinasabing yaong may tinig na naiiba, gaya ng dagundong ni Bhairava. Gayundin, ang “Jātidīpta” ay dapat maunawaan bilang taong nabubuhay sa pagkain ng karne lamang.

Verse 10

दीप्ताच्छान्तो विनिर्दिष्टः सर्वैर् भेदैः प्रयत्नतः मिश्रैर् मिश्रो विनिर्दिष्टस्तस्य वाच्यं फलाफलं

Ang paraang tinatawag na “Dīptācchānta” ay maingat na itinatakda sa pamamagitan ng lahat ng mga uri nitong pang-ilalim. Ang paraang “Miśra” (halo) ay gayundin na itinatakda sa pamamagitan ng mga halong pagkakaiba-iba; para roon, dapat ipahayag ang bungang mabuti at masama (merito at demerito), ang kapakinabangan at kapinsalaan.

Verse 11

गोश्वोष्ट्रगर्दभश्वानः सारिका गृहगोधिका चटका भासकूर्माद्याः कथिता ग्रामवासिनः

Ang mga baka, kabayo, kamelyo, asno, at mga aso; ang ibong myna; ang butiking-bahay; ang maya; ang uwak; at ang pagong at iba pa—ang mga ito’y sinasabing mga nilalang na naninirahan sa mga nayon (mga hayop na pang-baryo o malapit sa tao).

Verse 12

अजाविशुकनागेन्द्राः कोलो महिषवायसौ ग्राम्यारण्या विनिर्दिष्टाः सर्वे ऽन्ये वनगोचराः

Ang kambing, tupa, loro, at ang Panginoon ng mga ahas (Nāgendra), gayundin ang baboy-ramo, kalabaw, at uwak—ay tiyak na binanggit na kabilang sa mga uri ng alagang-bahay at yaong nasa gubat; ang lahat ng iba pa ay ibinibilang na mga nilalang na gumagala sa gubat (mailap).

Verse 13

मार्जारकुक्कुटौ ग्राम्यौ तौ चैव वनगोचरौ तयोर्भवति विज्ञानं नित्यं वै रूपभेदतः

Ang pusa at ang tandang ay karaniwang alagang-bahay; subalit ang gayong mga uri ay natatagpuan din na gumagala sa gubat. Gayunman, ang kaalamang nagpapakilala sa kanila ay laging nagmumula sa pagkakaiba ng anyo (nakikitang katangian).

Verse 14

गोकर्णशिखिचक्राह्वखरहारीतवायसाः कुलाहकुक्कुभश्येनफेरुखञ्जनवानराः

Gokarṇa, paboreal, cakrāhva (pulang gansa), asno, berdeng loro, at uwak; gayundin ang ibong kulāha, tandang, lawin, kuwago, ibong wagtail, at unggoy—kabilang ang mga ito sa mga nilalang na isinasaalang-alang sa pagbasa ng mga palatandaan (omen).

Verse 15

शतघ्नचटकश्यामचासश्येनकलिञ्जलाः तित्तिरः शतपत्रञ्च कपोतश् च तथा त्रयः

Binabanggit ang Śataghnā, Caṭaka, Śyāma, Cāsa, Śyena, at Kaliñjala; gayundin ang Tittira, Śatapatra, at tatlong uri ng Kapota (kalapati/kalapating-gubat).

Verse 16

खञ्जरीटकदात्यूहशुकराजीवकुक्कुटाः भारद्वाजश् च सारङ्ग इति ज्ञेया दिवाचराः

Ang khañjarīṭa (wagtail), dātyūha (ibong-tubig), śuka (loro), jīvaka (piyasan), kukkuṭa (tandang), ibong bharadvāja, at sāraṅga—ay dapat maunawaan bilang mga ibong gumagala sa araw (pang-araw).

Verse 17

वागुर्युलूकशरभक्रौञ्चाः शशककच्छपाः लोमासिकाः पिङ्गलिकाः कथिता रात्रिगोचराः

Ang Vāgurī, mga kuwago (ulūka), śarabha, mga ibong krauñcha, mga kuneho at mga pagong—gayundin ang mga nilalang na tinatawag na Lomāsikā at Piṅgalikā—ay sinasabing mga gumagala sa gabi.

Verse 18

सर्वे ऽन्ये च वनेचरा इति झ हंषाश् च मृगमार्जारनकुलर्क्षभुजङ्गमाः वृकारिसिंहव्याघ्रोष्ट्रग्रामशूकरमानुषाः

Ang lahat ng iba pa ay inilalarawan ding mga naninirahan sa gubat; at naroon ang mga ibong haṃsa, mga usa, mga pusa, mga nakula (mongoose), mga oso, mga ahas, mga lobo, mga mababangis na kaaway, mga leon, mga tigre, mga kamelyo, mga hayop sa nayon, mga baboy, at mga tao.

Verse 19

श्वाविद्वृषभगोमायुवृककोकिलसारसाः तुरङ्गकौपीननरा गोधा ह्य् उभयचारिणः

Mga porcupine, mga toro, gomāyu (jackal), mga lobo, mga ibong kokila (cuckoo) at mga sārasa (crane); mga kabayo, mga taong may suot na kaupīna (bahag), at mga godhā (iguana)—ang mga ito nga ay tinatawag na “ubhayacārin” (gumagalaw sa dalawang saklaw).

Verse 20

बलप्रस्थानयोः सर्वे पुरस्तात्सङ्घचारिणः जयावहा विनिर्दिष्टाः पश्चान्निधनकारिणः

Sa pagmamartsa at pagsulong ng hukbo, ang lahat ng kumikilos nang nakaayos na hanay sa unahan ay ipinahahayag na nagdadala ng tagumpay; yaong nahuhuli sa likuran ay sinasabing nagdudulot ng kapahamakan o nakamamatay na pagkalugi.

Verse 21

गृहाद्गम्य यदा चासो व्याहरेत् पुरुतः स्थितः नृपावमानं वदति वामः कलहभोजने

Kapag ang isang tao, matapos lumabas ng bahay, ay tumayo sa unahan at nagsalita, at sa pananalitang iyon ay naghayag ng paghamak sa hari—ito ay masamang palatandaang mula sa kaliwa, na naghuhudyat ng alitan at pagtatalo na may kaugnayan sa pagkain o oras ng kainan.

Verse 22

याने तद्दर्शनं शस्तं सव्यमङ्गस्य वाप्यथ चौरैर् मोषमथाख्याति मयूरो भिन्ननिस्वनः

Kapag umaalis sakay ng sasakyan o sa paglalakbay, ang makita ang gayong palatandaan ay pinupuri bilang mapalad para sa taong kanais-nais ang kaliwang panig; ngunit ang paboreal na may putol-putol at sintunadong huni ay naghuhudyat ng pagnanakaw ng mga tulisan.

Verse 23

प्रयातस्याग्रतो राम मृगः प्राणहरो भवेत् ऋक्षाखुजम्बुकव्याघ्रसिंहमार्जारगर्दभाः

O Rāma, kapag paalis na at may hayop na lumitaw sa unahan na wari’y humaharang sa daan, iyon ay nagiging masamang pangitain na maaaring magbunga ng kamatayan; kabilang dito ang oso, daga, asong-gubat (jackal), tigre, leon, pusa, at asno.

Verse 24

प्रतिलोमास् तथा राम खरश् च विकृत्रस्वनः वामः कपिञ्जलः श्रेष्ठस् तथा दक्षिणसंस्थितः

Gayundin, O Rāma, ang palatandaang tinatawag na Pratiloma, at maging ang Khara na may magaspang at baluktot na huni, ay itinuturing na mga tanda sa kaliwang panig. Ngunit ang Kapiñjala ang pinakamainam na tanda kapag nasa kanang panig.

Verse 25

पृष्ठतो निन्दितफलस्तित्तिरिस्तु न शस्यते एणा वराहाः पृषता वामा भूत्वा तु दक्षिणाः

Kapag ang huni o tanda ng ibong tittiri (partridge) ay narinig mula sa likuran, nagbubunga ito ng pinupunang masamang resulta kaya hindi inirerekomenda. Ngunit ang usa (eṇa), baboy-ramo (varāha), at batik-batik na antelope (pṛṣata) na lumitaw sa kaliwa ay ituring na parang nasa kanan, samakatuwid ay mapalad.

Verse 26

भवन्त्यर्थकरा नित्यं विपरीता विगर्हिताः वृषाश्वजम्बुकव्याघ्राः सिंहमार्जारगर्दभाः

Ang mga tandang ito ay laging nagbubunga ng pakinabang; ngunit kapag nakita sa kabaligtarang paraan, ito’y pinupuna bilang di-mapalad: toro, kabayo, jackal, tigre, leon, pusa, at asno.

Verse 27

वाञ्छितार्थकरा ज्ञेया दक्षिणाद्वामतो गताः शिवा श्यामाननाच्छूच्छूः पिङ्गला गृहगोधिका

Dapat unawain na kapag sila’y gumagalaw mula kanan patungong kaliwa, sila’y mga palatandaang nakatutupad ng ninanais: ang mapalad na śivā, ang maitim ang mukha, ang sigaw na “chūcchū,” ang piṅgalā na kulay dilaw-kayumanggi, at ang butiking-bahay (gṛha-godhikā).

Verse 28

शूकरी परपुष्टा च पुन्नामानश् च वामतः प्रतिलोमास्तथेत्यादिः, सिंहमार्जारगर्दभा इत्य् अन्तः पाठः ज भ पुस्तकद्वये नास्ति स्त्रीसञ्ज्ञा भासकारूषकपिश्रीकर्णश्छित्कराः

“Śūkarī, Parapuṣṭā, at Punnāmāna; at yaong nasa kaliwang panig ay tinatawag na ‘pratiloma’ (baligtad/salungat), at iba pa.” Ang panloob na pagbasa na “siṃha–mārjāra–gardabhā” ay wala sa dalawang manuskritong may tandang Ja at Bha. Ito’y mga pambabaeng katawagan: Bhāsakā, Ārūṣakā, Piśrīkarṇā, at Chitkarā.

Verse 29

कपिश्रीकर्णपिप्यीका रुरुश्येनाश् च दक्षिणाः जातीक्षाहिशशक्रोडगोधानां कीर्तनं शुभं

Ang makita o banggitin ang unggoy, ang śrīkarṇa (munting nilalang na tila butiki), ang langgam, ang ruru na usa, at ang lawin—kapag nasa kanang panig—ay mapalad; gayundin, ang pagbigkas/pagbanggit (kīrtana) ng sampagita, ichneumon (mangus), ahas, kuneho, baboy-ramo, at iguana ay mapalad.

Verse 30

ततः सन्दर्शनं नेष्टं प्रतीपं वानरर्क्षयोः कार्यकृद्बली शकुनः प्रस्थितस्य हि यो ऽन्वहं

Pagkaraan nito, hindi kanais-nais ang masamang pagtatagpo na salungat—gaya ng pagharap sa mga unggoy at oso na nakatapat na tila kumakalaban. Ngunit para sa taong umalis na para sa isang gawain, ang ibong-omen na malakas at mabisa, na sumusunod araw-araw, ay itinuturing na nagdadala ng tagumpay sa gawain.

Verse 31

भवेत्तस्य फलं वाच्यं तदेव दिवसं बुधैः मता भक्ष्यार्थिनो बाला वैरसक्तास्तथैव च

Ipinahahayag ng mga pantas na ang bunga (omen) niyon ay dapat sabihin para sa mismong araw na iyon. Ang gayong mga tao’y itinuturing na mga batang naghahanap ng pagkain, at gayundin yaong mga nakatuon sa pagkapoot at alitan.

Verse 32

सीमान्तमभ्यन्तरिता विज्ञेया निष्फला द्विज एकद्वित्रिचतुर्भिस्तु शिवा धन्या रुतैर् भवेत्

O dalawang-beses-na-ipinanganak, ang huni ng ibon na nagmumula sa loob ng hanggahan ng bahay/bakuran ay dapat maunawaang “walang bunga” (walang ibubunga). Ngunit kung marinig nang minsan, dalawang ulit, tatlo o apat na ulit, sa mga huni ring iyon ito’y nagiging mapalad at nagdadala ng suwerte.

Verse 33

पञ्चभिश् च तथा षड्भिरधन्या परिकीर्तिता सप्तभिश् च तथा धन्या निष्फला परतो भवेत्

Ang isang pāda (yunit ng sukat) na may limang pantig, at gayundin ang may anim na pantig, ay ipinahahayag na “di-masuwerte” (di-mapalad). Ngunit ang may pitong pantig ay ipinahahayag na “masuwerte” (mapalad). Higit pa roon, ito’y nagiging “walang bunga” (walang bisa).

Verse 34

नृणां रोमाञ्चजननी वाहनानां भयप्रदा ज्वालानला सूर्यमुखी विज्ञेया भयवर्धनी

Siya’y nakikilala bilang sanhi ng pangingilabot sa mga tao at tagapagbigay ng takot sa mga sasakyan at sinasakyan. Bilang Jvālānalā—liyab at apoy—at bilang Sūryamukhī, “may mukhang araw,” siya’y dapat maunawaang tagapagpalaki ng pangamba.

Verse 35

प्रथमं सारङ्गे दृष्टे शुभे देशे शुभं वदेत् संवत्सरं मनुष्यस्य अशुभे च शुभं तथा

Kapag sa unang pagkakita ay nakita ang sāraṅga (ibon na itinuturing na palatandaan) sa isang mapalad na lugar, dapat ipahayag ang kabutihang-palad para sa taong iyon sa loob ng isang buong taon; at gayundin, kahit sa di-mapalad na lugar, dapat pa ring sabihing mapalad (para sa tandang ito).

Verse 36

तथाविधन्नरः पश्येत्सारङ्गं प्रथमे ऽहनि आत्मनश् च तथात्वेन ज्ञातव्यं वत्सरं फलं

Ang taong kumikilos ayon sa itinakdang paraan, kung makita niya ang sāraṅga (batik-batik na usa) sa unang araw, dapat niyang maunawaan—sa mismong tandang iyon—ang magiging bunga para sa buong taon.