Adhyaya 169
Dharma-shastraAdhyaya 16941 Verses

Adhyaya 169

Mahāpātaka-ādi-kathana (Account of the Great Sins) — concluding note incl. ‘Mārjāra-vadha’ (killing of a cat)

Isinasara ng kabanatang ito ang yunit ng Dharma-śāstra na nag-uuri ng mabibigat na kasalanan (mahāpātaka) at mga kaugnay na pagkukulang, at nagtatapos sa isang tala na parang kolofon na tahasang binabanggit ang mārjāra-vadha (pagpatay ng pusa). Sa daloy-pagtuturo ng Agneya, ang pag-uuri ng kasalanan ay hindi lamang paglalagay ng tatak na moral; ito ang kinakailangang mapa upang maitakda ang angkop at katimbang na mga lunas. Ang wakas ay nagsisilbing bisagra: ipinahihiwatig na lilipat ang teksto mula sa pagtukoy ng pāpa (pagkakasala/dungis) tungo sa inilalapat na teknolohiya ng paglilinis—prāyaścitta. Sa paraang ensiklopediko ng Agni Purāṇa, ang ganitong pagtalâ ng dharma ay kaagapay ng iba pang “applied” na vidyā (hal. Vāstu o Rāja-dharma): una ang mga kategorya at sukatan, saka ang mga pamamaraan. Kaya’t ang pagsusuring legal-etikal ay tuwirang humahantong sa ritwal-asketikong paghilom, upang magkaisa sa ilalim ng Dharma ang kaayusang panlipunan at panloob na pagdadalisay.

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे महापातकादिकथनं नामाष्टषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः मार्जारस्यैव मारणमिति ङ अथैकोनसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः प्रायश्चित्तानि पुष्कर उवाच एतत्प्रभृतिपापानां प्रायश्चित्तं वदामि ते ब्रह्महा द्वादशाब्दानि कुटीङ्कृत्वा वने वसेत्

Sa gayon, sa Agni Mahāpurāṇa, nagwakas ang ika-169 na kabanata na tinatawag na “Paglalahad ng mga Dakilang Kasalanan” (kabilang ang paksa: “ang pagpatay sa pusa”). Ngayon ay nagsisimula ang ika-170 na kabanata tungkol sa “Mga Pagbabayad-sala (prāyaścitta).” Sinabi ni Puṣkara: “Sasabihin ko sa iyo ang mga pagbabayad-sala para sa mga kasalanang nagsisimula sa mga ito. Ang pumatay sa isang brāhmaṇa ay dapat, sa loob ng labindalawang taon, magtayo ng kubo at manirahan sa gubat.”

Verse 2

भिक्षेतात्मविशुद्ध्यर्थं कृत्वा शवशिरोध्वजं प्रास्येदात्मानमग्नौ वा समिद्धे त्रिरवाक्शिराः

Para sa paglilinis ng sarili, dapat siyang mamuhay sa pamamagitan ng pamamalimos; matapos gumawa ng watawat na may ulo ng bangkay sa tuktok, dapat niyang ihagis ang sarili sa apoy na naglalagablab—tatlong ulit, na nakayuko ang ulo pababa.

Verse 3

यजेत वाश्वमेधेन स्वर्जिता गोसवेन वा जपन्वान्यतमं वेदं योजनानां शतं ब्रजेत्

Dapat siyang magsagawa ng handog sa pamamagitan ng Aśvamedha; o kaya, upang makamit ang langit, sa pamamagitan ng ritong Gosava; o kaya, habang binibigkas ang alinmang isang Veda, dapat siyang maglakbay ng sandaang yojana.

Verse 4

सर्वस्वं वा वेदविदे ब्राह्मणायोपपादयेत् व्रतैर् एतैर् व्यपोहन्ति महापातकिनो मलं

O kaya naman, dapat niyang ipagkaloob ang buong yaman sa isang Brāhmaṇa na may kaalaman sa Veda. Sa pamamagitan ng mga panatang ito, kahit ang nagkasala ng malalaking kasalanan ay naaalis ang dungis.

Verse 5

उपपातकसंयुक्तो गोघ्नो मासं यवान् पिवेत् कृतवापो वसेद्गोष्ठे चर्मणा तेन संवृतः

Ang pumatay ng baka, kung nadungisan pa ng isang munting kasalanan (upapātaka), ay dapat sa loob ng isang buwan ay mabuhay sa tubig ng sebada; matapos ahitin ang ulo, dapat siyang manirahan sa kulungan ng baka, na nababalutan ng balat na iyon.

Verse 6

चतुर्थकालमश्रीयादक्षारलवणं मितं गोमूत्रेण चरेत् स्नानं द्वौ मासौ नियतेन्द्रियः

Kumain lamang siya sa ikaapat na oras ng pagkain, na may takdang sukat ng alkali at asin; at sa loob ng dalawang buwan, maligo siya gamit ang ihi ng baka, na pinipigil ang mga pandama.

Verse 7

दिवानुगच्छेद्गाश् चैव तिष्ठन्नूर्ध्वं रजः पिवेत् वृषभैकादशा गास्तु दद्याद्विचारितव्रतः

Ang tumutupad ng panata nang may wastong pagninilay ay dapat sumunod sa mga baka sa araw; at habang nakatayo, inumin ang alikabok na umaangat paitaas. Pagkaraan nito, ang tagapanata ay dapat magbigay-kawanggawa ng labing-isang baka kasama ang isang toro.

Verse 8

अविद्यमाने सर्वस्वं वेदविद्भ्यो निवेदयेत् पादमेकञ्चरेद्रोधे द्वौ पादौ बन्धने चरेत्

Kapag walang ibang paraan ng pagtubos, dapat isuko ang buong ari-arian sa mga nakaaalam ng Veda. Para sa pagharang (sa paggalaw o gawain ng iba), ang parusa ay isang-kapat; para sa pagpigil/pagkakakulong, ang parusa ay dalawang-kapat (ibig sabihin kalahati).

Verse 9

दद्यात् सुचरितव्रत इति ङ योजने पादहीनं स्याच्चरेत् सर्वं निपातने कान्तारेष्वथ दुर्गेषु विषमेषु भयेषु च

Sa pagbuo (yojana) na ‘dadyāt sucaritavrata’, ang pagdaragdag ng hulaping ṅa ay nagbubunga ng kakulangan ng isang pāda (pagkukulang sa sukat ng taludtod). Ngunit sa mga kaso ng nipātana (tinatanggap na di-karaniwang gamit), dapat pahintulutan ang lahat ng gayong anyo—gaya ng mga pariralang ‘sa mga ilang, at sa mahihirap na pook, sa di-pantay na lupain, at sa mga panganib’, kung saan tinatanggap ang mga nakapirming/eksepsiyonal na anyo.

Verse 10

यदि तत्र विपत्तिः स्यादेकपादो विधीयते घण्टाभरणदोषेण तथैवर्धं विनिर्दिशत्

Kung sa gayong kalagayan ay may mangyaring sakuna, itinatakda ang isang pāda (isang bahagi) bilang panubos. Gayundin, para sa depekto ng palamuting kampanilya, itinakda niya ang parusa bilang kalahati.

Verse 11

दमने दमने रोधे शकटस्य नियोजने स्तम्भशृङ्खलपाशेषु मृते पादोनमाचरेत्

Sa mga kaso ng pagpapaamo at pagsupil, sa pagkakakulong, sa pag-uutos na gamitin ang kariton, at sa mga parusang may poste, tanikala, o lubid na pangbitay—kung humantong sa kamatayan, dapat ipataw ang parusang binawasan ng isang-kapat.

Verse 12

शृङ्गभङ्गे ऽस्थिभङ्गे च लाङ्गूलच्छेदने तथा यावकन्तु पिवेत्तावद्यावत् सुस्था तु गौर्भवेत्

Sa pagkabali ng sungay, pagkabali ng buto, at gayundin kapag naputol ang buntot, dapat painumin ang baka ng lugaw na yavaka hangga’t kailangan—hanggang sa gumaling muli ang baka.

Verse 13

गोमतीञ्च जपेद्विद्यां गोस्तुतिं गोमतीं स्मरेत् एका चेद्बहुभिर्दैवाद् यत्र व्यापादिता भवेत्

Dapat bigkasin sa japa ang Gomatī-vidyā at alalahanin (o awitin) ang Gomatī-stuti, ang himno ng pagpupuri sa baka. Kung dahil sa tadhana ay napatay sa isang lugar ang isang baka ng maraming tao, ang pagbigkas na ito ang itinakdang pagtubos-sala.

Verse 14

पादं पादन्तु हत्यायाश् चरेयुस्ते पृथक् पृथक् उपकारे क्रियमाणे विपत्तौ नास्ति पातकं

Dapat nilang isagawa, bawat isa nang hiwalay, ang tig-iisang-kapat ng pagtubos-salang itinakda para sa pagpatay. Kapag ang gawa ay ginawa bilang pagtulong sa gitna ng kapahamakan, walang kasalanang nalilikha.

Verse 15

एतदेव व्रतं कुर्युरुपपातकिनस् तथा अवकीर्णवर्जं शुद्ध्यर्थञ्चान्द्रायणमथापि वा

Ang mga nagkasala ng maliliit na kasalanan ay dapat magsagawa ng mismong panatang ito. At para sa paglilinis, maaari rin nilang isagawa ang pagtalima sa Cāndrāyaṇa, maliban sa nagkasalang tinatawag na avakīrṇa.

Verse 16

अवकीर्णी तु कालेन गर्धभेन चतुष्पथे पाकयज्ञविधानेन यजेत निरृतिं निशि

Ngunit ang avakīrṇī (babaeng lumabag sa kalinisan ng dangal) ay dapat, sa itinakdang oras, sa sangandaan, sa gabi, magsagawa ng handog kay Nirṛti ayon sa pamamaraan ng pākayajña, gamit ang asno bilang hayop/kaparaanan ng ritwal.

Verse 17

कृत्वाग्निं विधिवद्धीमानन्ततस्तु समित्तृचा चन्द्रेन्द्रगुरुवह्नीनां जुहुयात् सर्पिषाहुतिं

Matapos ihanda nang wasto ang sagradong apoy (Agni) ayon sa tuntunin, ang marunong na nagsasagawa ay dapat sumunod—gamit ang taludtod ng panggatong (samit-ṛcā)—at maghandog ng mga alay na ghee sa apoy, na iniuukol sa Buwan, kay Indra, sa Guru (Bṛhaspati), at kay Agni.

Verse 18

अथवा गार्धभञ्चर्म वसित्वाब्दञ्चरेन्महीं हत्वा गर्भमविज्ञातं ब्रह्महत्याव्रतं चरेत्

O kaya naman, magsuot ng balat ng asno sa loob ng isang taon at maglakbay sa ibabaw ng lupa; kung ang isa ay nakapuksa ng pagbubuntis na hindi niya nakilala, dapat niyang isagawa ang panatang itinakda bilang pagtubos sa kasalanang brahmahatyā (pagpatay sa Brahmana).

Verse 19

जुहुयात्सर्पिषाहुतीरिति ख , ङ , ज च सरां पीत्वा द्विजो मोहादग्निवर्णां सुरां पिवेत् गोमूत्रमग्निवर्णं वा पिवेदुदकमेव वा

Dapat siyang maghandog ng mga alay na ghee sa apoy habang binibigkas ang mga pantig na “kha”, “ṅa”, at “ja”. Kung ang isang dvija (dalawang-ulit na isinilang), dahil sa pagkalito, ay nakainom ng sarā (inuming pinaasim), dapat siyang uminom ng alak na kulay-apoy; o uminom ng ihi ng baka na kulay-apoy; o uminom lamang ng tubig.

Verse 20

सुवर्णस्तेयकृद्विप्रो राजानमभिगम्य तु स्वकर्म ख्यापयन् व्रूयान्मां भवाननुशास्त्विति

Ang isang Brahmana na nakagawa ng pagnanakaw ng ginto ay dapat lumapit sa hari at, ibinubunyag ang sariling gawa, ay magsabi: “Nawa’y turuan at disiplinahin (parusahan) ninyo ako.”

Verse 21

गृहीत्वा मुशलं राजा सकृद्धन्यात् स्वयङ्गतं बधेन शुद्ध्यते स्तेयो ब्राह्मणस्तपसैव वा

Hawak ang isang musala (pamalo/club), dapat hampasin ng hari nang minsan ang magnanakaw na kusang lumapit; sa gayong parusang pangkatawan, nalilinis ang magnanakaw. Ngunit ang isang Brāhmaṇa (na nagkasala ng pagnanakaw) ay nalilinis lamang sa pamamagitan ng tapas (pagpapakasakit/ascetisismo), o sa pamamagitan ng penansiya lamang.

Verse 22

गुरुतल्पो निकृत्यैव शिश्नञ्च वृषणं स्वयं निधाय चाञ्चलौ गच्छेदानिपाताच्च नैरृतिं

Ang sinumang lumapastangan sa higaan ng guro (ibig sabihin, nangalunya sa asawa ng guru), matapos putulin ang sariling ari at bayag at ilagay ang mga ito sa kanyang mga kamay, ay dapat magtungo sa timog-kanluran, ang dako ni Nirṛti, hanggang sa siya’y bumagsak (mamatay).

Verse 23

चान्द्रायणान् वा त्रीन्मासानभ्यसेन्नियतेन्द्रियः जातिभ्रंशकरं कर्म कृत्वान्यतममिच्छया

O kaya, na may pagpipigil sa mga pandama, dapat niyang isagawa ang mga penitensiyang Cāndrāyaṇa sa loob ng tatlong buwan, kung sinadya niyang gumawa ng alinmang gawaing nagdudulot ng pagbagsak ng katayuang kasta.

Verse 24

चरेच्छान्तपनं कृच्छ्रं प्राजापत्यमनिच्छया सङ्करीपात्रकृत्यासु मासं शोधनमैन्दवं

Kung hindi sinasadya (walang layon) na nagawa ang mga kilos na may kinalaman sa saṅkarī-pātra (halong/maruming sisidlan) at sa mga kaugnay na ipinagbabawal na pakikitungo, dapat isagawa ang Śāntapana Kṛcchra at ang Prājāpatya; ang itinakdang paglilinis ay ang Aindava na paglilinis sa loob ng isang buwan.

Verse 25

मलिनीकरणीयेषु तप्तं स्याद्यावकं त्र्यहं तुरीयो ब्रह्महत्यायाः क्षत्रियस्य बधे स्मृतः

Sa mga kasong nagdudulot ng pagdungis (mālinīkaraṇa), dapat uminom ng pinainit na lugaw na yāvaka sa loob ng tatlong araw; ito ang itinuturo bilang ikaapat na antas ng pagtubos (turīya) sa penitensiyang brahmahatyā kapag napatay ang isang Kṣatriya.

Verse 26

वैश्ये ऽष्टमांशे वृत्तस्थे शूद्रे ज्ञेयस्तु षोडशः मार्जरनकुलौ हत्वा चासं मण्डूकमेव च

Para sa isang Vaiśya, ang pagtubos ay nauunawaang isang ikawalo (1/8) ng karaniwang sukat; para sa isang Śūdra, ito’y dapat kilalaning isang ikalabing-anim (1/16)—naaangkop ito kapag nakapatay ng pusa at ng nakula (mongoose), at gayundin ng palaka.

Verse 27

श्वगोधोलूककाकांश् च शूद्रहत्याव्रतं चरेत् चतुर्णामपि वर्णानां नारीं हत्वानवस्थितां

Sa pagpatay ng aso, bayawak (godhā), kuwago (ulūka), o uwak (kāka), dapat isagawa ang panatang pampagbayad-sala na itinakda para sa pagpatay sa isang Śūdra. Gayundin, kung napatay ang isang babae mula sa alinman sa apat na varṇa na walang tagapangalaga, dapat gawin ang nararapat na pag-alis ng kasalanan.

Verse 28

अमत्यैव प्रमाप्य स्त्रीं शूद्रहत्याव्रतं चरेत् सर्पादीनां बधे नक्तमनस्थ्नां वायुसंयमः

Kung ang pagkamatay ng isang babae ay nagawa nang di-sinasadya, dapat isagawa ang panatang pampagbayad-sala na itinakda para sa pagpatay sa isang Śūdra. Sa pagpatay ng ahas at katulad nito, sa gabi lamang dapat kumain; sa pagpatay ng mga nilalang na walang buto, dapat magsanay ng pagpipigil ng hininga (prāṇāyāma).

Verse 29

द्रव्याणामल्पसाराणां स्तेयं कृत्वान्यवेश्मतः चरेच्छान्तपनं कृच्छं व्रतं निर्वाप्य सिद्ध्यति

Kapag nagnakaw ng mga bagay na maliit ang halaga mula sa bahay ng iba, dapat isagawa ang panatang pampagbayad-sala na Śāntapana Kṛcchra. Kapag natapos nang wasto ang pagtalima rito, nagiging dalisay ang tao (natupad ang pag-alis ng sala).

Verse 30

भक्षभोज्यापहरणे यानशय्यासनस्य च पुष्पमूलफलानाञ्च पञ्चगव्यं विशोधनं

Para sa pagkuha (pagnanakaw/pang-aangkin) ng pagkaing makakain at lutong pagkain, gayundin ng sasakyan, higaan o upuan, at ng mga bulaklak, ugat, at prutas—ang paglilinis ay sa pamamagitan ng pañcagavya.

Verse 31

तृणकाष्ठद्रुमाणान्तु शुष्कान्नस्य गुडस्य च चेलचर्मामिषाणान्तु त्रिरात्रं स्यादभोजनं

Sa mga kaso na may kinalaman sa damo, mga patpat at mga puno, gayundin sa tuyong pagkain at jaggery, at gayon din sa tela, balat, at karne—ang itinakdang pagbayad-sala ay ang hindi pagkain sa loob ng tatlong gabi.

Verse 32

मणिमुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च अयःकांस्योपलानाञ्च द्वादशाहं कणान्नभुक्

Para sa karumihang dulot ng pagkain ng mga hiyas, perlas, korales, tanso at pilak—gayundin ng bakal, kāṃsya (metal na pangkampana), at mga bato—dapat isagawa ang labindalawang araw na penitensiya, na nabubuhay lamang sa kaṇānna (payak na pagkaing butil).

Verse 33

कार्पासकीटजीर्णानां द्विशफैकशफस्य च पक्षिगन्धौषधीनान्तु रज्वा चैव त्र्यहम्पयः

Para sa mga karamdamang dulot ng uod ng bulak (o pagkakalunok nito), at sa mga sakit na kaugnay ng mga hayop na may dalawang biyak na kuko at isang kuko, gayundin mula sa mga ibon at mabahong sangkap na panggamot—iniuutos ang pag-inom ng gatas na iningatan na may kasamang lubid sa loob ng tatlong araw.

Verse 34

गुरुतल्पव्रतं कुर्याद्रेतः सिक्त्वा स्वयोनिषु सख्युः पुत्रस्य च स्त्रीषु कुमारोष्वन्त्यजासु च

Kung ang isang lalaki ay nagbuga ng semilya sa mga babaeng kabilang sa sariling ipinagbabawal na kamag-anakan, o sa asawa ng kaibigan o ng sariling anak, o sa mga dalagang walang asawa, o sa mga babae ng pinakamababang/itinatakwil na pamayanan, dapat niyang isagawa ang penitensiyang tinatawag na gurutalpa-vrata.

Verse 35

पितृस्वस्रेयीं भगिनीं स्वस्रीयां मातुरेव च मातुश् च भ्रातुराप्तस्य गत्वा चान्द्रायणञ्चरेत्

Kung ang isang tao ay nakipagtalik nang labag sa dharma sa anak na babae ng tiyahin sa ama, sa sariling kapatid na babae, sa anak na babae ng tiyahin sa ina, sa sariling ina, o sa asawa ng kapatid na lalaki, dapat niyang isagawa ang panatang pampalubag-sala na Cāndrāyaṇa (ayon sa siklo ng buwan).

Verse 36

अमानुषीषु पुरुष उदक्यायामयोनिषु रेतः सिक्त्वा जले चैव कृच्छ्रं शान्तपनञ्चरेत्

Kung ang isang lalaki ay nagbuga ng semilya sa mga babaeng di-tao, o sa babaeng may regla, o sa sinapupunang di-wasto/ipinagbabawal, at gayundin kung ginawa ito sa tubig, dapat niyang isagawa ang penitensiyang Kṛcchra at ang paglilinis na Śāntapana.

Verse 37

मैथुनन्तु समासेव्य पुंसि योषिति वा द्विजः गोयाने ऽप्सु दिवा चैव सवासाः स्नानमाचरेत्

Pagkatapos makipagtalik—sa lalaki man o sa babae—ang isang dvija (dalawang-ulit na isinilang) ay dapat magsagawa ng paliligo ng ritwal sa araw, sa tubig, na suot pa rin ang kasuotan, at (nakatayo) sa pook na may kaugnayan sa baka/kulungan ng baka ayon sa tuntunin.

Verse 38

चण्डालान्त्यस्त्रियो गत्वा भुक्त्वा च प्रतिगृह्य च पतत्यज्ञानतो विप्रो ज्ञानात् साम्यन्तु गच्छति

Ang isang brāhmaṇa na pumunta sa mga babae ng Caṇḍāla at iba pang pangkat na nasa labas ng varṇa, at kumain doon at tumanggap ng kaloob/pagkain mula sa kanila—kung nagawa sa di-kamalayan ay babagsak ang katayuan; ngunit kung nagawa nang may kaalaman, mapapasa kanya ang mismong kalagayan nila (magiging kapantay sa antas).

Verse 39

विप्रदुष्टां स्त्रियं भर्ता निरुन्ध्यादेकवेश्मनि यत् पुंसः परदारेषु तदेनाञ्चारयेद्व्रतं

Dapat ikulong ng asawa sa iisang tahanan ang babaeng nadungisan dahil sa isang brāhmaṇa; at dapat niyang ipasunod sa kanya ang kaparehong panatang-pagpapatawad (vrata) na itinakda para sa lalaking nakipag-ugnayan sa asawa ng iba.

Verse 40

साचेत्पुनः प्रदुष्येत सदृशेनोपमन्त्रिता कृच्छ्रञ्चाद्रायणञ्चैव तदस्याः पावनं स्मृतं

Kung siya’y muling madungisan—dahil naakit o naanyayahan ng lalaking kapantay ng antas—ang Kṛcchra na penitensiya at ang Cāndrāyaṇa na pagtalima ay itinuturing na kanyang paraan ng paglilinis.

Verse 41

वेणुचर्मामिषाणाञ्चेति झ यत् करोत्येकरात्रेण वृषलीसेवनं द्विजः तद्भैक्ष्यभुक् जपेन्नित्यं त्रिभिर्वषैर् व्यपोहति

Anumang nagawang kasalanan ng isang dvija sa loob ng isang gabi dahil sa pakikisama sa isang babaeng śūdra—kasalanang inihahambing sa pakikialam sa kawayan, balat/katad, at karne—ay naaalis sa pamumuhay sa limos at sa araw-araw na pagbigkas (japa); sa loob ng tatlong taon ito’y napapawi.

Frequently Asked Questions

It serves as a topical marker within the mahāpātaka/related-sins catalogue and signals the closure of the sin-identification section before the text begins systematic prāyaścitta prescriptions.

By diagnosing wrongdoing in graded categories (mahāpātaka and upapātaka), it prepares the ground for disciplined correction; accurate moral taxonomy enables proportionate penance, restoring dharmic order and supporting purification-oriented practice.