Adhyaya 328
Chhandas-shastraAdhyaya 3280

Adhyaya 328

Chandaḥ-sāra (Essence of Prosody) — Gāyatrī as the Root Metre and Syllabic Expansions

Sa pagpapatuloy ng chandas-adhikāra, itinakda ni Panginoong Agni ang Gāyatrī bilang saligang hulma ng metrong Vedic: maaari itong lapitan bilang bīja na isang pantig, bilang anyong mantra na labinlimang pantig, at bilang anyong walong pantig na kaugnay ng Prajāpatya. Ipinakita niya ang pagbabago ng sukat ng pantig ayon sa gamit sa Veda: anim para sa mga pormulang Yajus, labindalawa para sa mga awit na Sāman, at labingwalo para sa mga taludtod na Ṛg, at may tuntuning ang mga padron ng Sāman ay lumalawak sa pagdaragdag ng dalawa. Sumunod ang mga patakarang pamamaraan: ang mga sukat ng Ṛc ay tumatanggap ng dagdag na “ikaapat” na pagtaas; ang Prajāpatya ay lumalawak nang tig-aapat; ang ibang metro ay tumataas nang tig-iisa, samantalang ang Āturyā ay natatanging nangangailangan ng sunud-sunod na pag-aalis. Inilatag ni Agni ang kanonikong hanay ng lumalawak na metro—Uṣṇik, Anuṣṭubh, Vṛhatī, Paṅkti, Triṣṭubh, Jagatī—bilang sunud-sunod na paglalantad mula sa Gāyatrī at kinilalang may likas na brahmaniko, kaya’t pinabanal ang agham ng metro. Nagtatapos ang kabanata sa gabay sa notasyon: karaniwang paggrupong “tatlo at tatlo,” mga yunit na tinatawag na Āryā, at mga teknikal na tawag para sa Ṛg at Yajus na isusulat sa isang grid na may animnapu’t apat na salita.

Shlokas

No shlokas available for this adhyaya yet.

Frequently Asked Questions

It codifies Gāyatrī’s multiple syllabic forms and gives rule-based procedures for metrical expansion across Vedic contexts (Yajus/Sāman/Ṛc), including special increment and omission rules (Prajāpatya by fours; Āturyā by sequential subtraction).

By identifying metrical order as brahmanic in nature, it frames disciplined speech-measure (chandas) as a dharmic practice—aligning recitation, cognition, and ritual precision with a sacred cosmological structure.