Shloka 12
प्रलय-त्रिविध-विभागः एवं प्राकृतप्रलय-वर्णनम्
स कल्पस् तत्र मनवश् चतुर्दश महामुने तदन्ते चैव मैत्रेय ब्राह्मो नैमित्तिको लयः
sa kalpas tatra manavaś caturdaśa mahāmune tadante caiva maitreya brāhmo naimittiko layaḥ
ในกัลปะนั้น โอมหาฤๅษี มีมะนุสิบสี่องค์ และเมื่อสิ้นกัลปะนั้น โอ ไมเตรยะ ย่อมเกิดพรหม-ลยะอันเป็นนัยมิตติกะ คือการยุบคืนของโลกเป็นครั้งคราว
Sage Parāśara
FAQs
This verse states that a single Kalpa contains fourteen Manvantaras, each governed by a Manu, establishing the Purana’s canonical structure of cyclical cosmic administration.
Parāśara describes that at the end of a Kalpa there is a brāhma, naimittika laya—a periodic dissolution connected with Brahmā’s cycle, where the manifested worlds withdraw before the next cycle begins.
Even while describing Brahmā’s time-cycles, the Vishnu Purana frames cosmic order as ultimately grounded in the Supreme Reality—Vishnu—under whose sovereignty creation, governance by Manus, and dissolution proceed.