Shloka 50
इक्ष्वाकुवंश-प्रसङ्गः, पुरंजय-दैवसाहाय्य-कथा, युवनाश्व-मांधातृ-उत्पत्तिः, सौभरि-वैराग्योपदेशः
अहो ऽयम् अन्यो ऽस्मत्प्रत्याख्यानोपायो वृद्धो ऽयम् अनभिमतः स्त्रीणां किम् उत कन्यानाम् इत्य् अमुना संचिन्त्यैवम् अभिहितम् । एवम् अस्तु तथा करिष्यामीति संचिन्त्य मांधातारम् उवाच ॥
aho 'yam anyo 'smatpratyākhyānopāyo vṛddho 'yam anabhimataḥ strīṇāṃ kim uta kanyānām ity amunā saṃcintyaivam abhihitam | evam astu tathā kariṣyāmīti saṃcintya māṃdhātāram uvāca ||
“อ้อ! นี่เป็นอีกวิธีหนึ่งที่จะปฏิเสธข้า” นางคิด “เขาแก่ชรา—ไม่เป็นที่พึงปรารถนาของสตรี แล้วนับประสาอะไรกับหญิงสาวพรหมจารี” เมื่อไตร่ตรองดังนี้แล้ว นางจึงกล่าวเช่นนี้ จากนั้น ด้วยความตั้งใจว่า “ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด ข้าจะทำตามนั้นทุกประการ” นางจึงกราบทูลพระเจ้ามานธาตุ
The maiden (kanyā), speaking to King Māndhātṛ after inward reflection
FAQs
It shows how Purāṇic genealogy is narrated through moral and social situations—here, a royal proposal is shaped by human perception, choice, and dharma, not merely by lineage.
The verse highlights inner deliberation (saṃcintya) leading to speech and action, presenting characters as morally reasoning agents within the larger flow of dynastic history.
Even when Vishnu is not named in a given verse, the dynasty narratives function under Vishnu’s sovereign order—kings and events unfold within the dharmic framework ultimately upheld by the Supreme Reality (Vishnu).