Previous Verse
Next Verse

Shloka 93

ध्रुवस्य तपः — देवमायाविघ्नाः, विष्णोर्दर्शनम्, स्तुतिः, ध्रुवस्थानप्रदानम्

केचिच् चतुर्युगं यावत् केचिन् मन्वन्तरं सुराः तिष्ठन्ति भवतो दत्ता मया वै कल्पसंस्थितिः

kecic caturyugaṃ yāvat kecin manvantaraṃ surāḥ tiṣṭhanti bhavato dattā mayā vai kalpasaṃsthitiḥ

เทพบางพวกดำรงอยู่ตราบเท่าจตุรยุค และบางพวกดำรงอยู่ตลอดมนวันตระ; ในกัลปะ ระยะเวลาของฐานะที่กำหนดไว้เป็นเช่นนี้—เป็นบัญญัติที่เรากล่าวแก่เจ้า

केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (some)
चतुर्युगम्a four-yuga period
चतुर्युगम्:
Karma (Extent/object of duration/कर्म)
TypeNoun
Rootचतुर् + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (चतुर्-युगम् = four-yuga period)
यावत्up to, for as long as
यावत्:
Avadhi (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय (limit/extent marker: ‘as long as, up to’)
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम
मन्वन्तरम्a manvantara
मन्वन्तरम्:
Karma (Extent/object of duration/कर्म)
TypeNoun
Rootमनु + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (मन्वन्तर = period of a Manu)
सुराःgods
सुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तिष्ठन्तिremain, stay
तिष्ठन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
भवतःof you
भवतः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; आदरार्थ-सर्वनाम
दत्ताःgranted (to)
दत्ताः:
Karta (Subject described/कर्ता)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘सुराः’ इत्यस्य विशेषणम्
मयाby me
मया:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
वैindeed
वै:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
कल्पसंस्थितिःthe duration/continuance for a kalpa
कल्पसंस्थितिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकल्प + संस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (कल्पे संस्थितिः)

Sage Parāśara (teaching Maitreya)

D
Devas
C
Caturyuga

FAQs

This verse highlights Manvantara as a major time-unit that determines how long certain classes of gods retain their cosmic offices, showing a structured, law-governed universe.

He states that some devas persist only through a caturyuga while others endure through a full Manvantara, indicating graded tenures within the larger Kalpa framework.

Even when not named directly, the verse supports Vaishnava cosmology: the universe runs by a fixed Kalpa-order ultimately grounded in the Supreme Reality who sustains and regulates time and beings.