HomeUpanishadsAkshiVerse 11
Previous Verse
Next Verse

Verse 11

Akshi

तदासौ प्रथमामेकां प्राप्तो भवति भूमिकाम् । एवं विचारवान् यः स्यात् संसारोत्तरणं प्रति ॥ स भूमिकावान् इत्युक्तः शेषस् त्वार्य इति स्मृतः । विचारनाम्नीम् इतराम् आगतो योगभूमिकाम् ॥ श्रुतिस्मृतिसदाचारधारणाध्यानकर्मणः । मुख्यया व्याख्ययाख्यातान् श्रयति श्रेष्ठपण्डितान् ॥

तदा । असौ । प्रथमाम् । एकाम् । प्राप्तः । भवति । भूमिकाम् । एवम् । विचारवान् । यः । स्यात् । संसार-उत्तरणम् । प्रति ॥ सः । भूमिकावान् । इति । उक्तः । शेषः । तु । आर्यः । इति । स्मृतः । विचार-नाम्नीम् । इतराम् । आगतः । योग-भूमिकाम् ॥ श्रुति-स्मृति-सदाचार । धारण-ध्यान-कर्मणः । मुख्यया । व्याख्यया । आख्यातान् । श्रयति । श्रेष्ठ-पण्डितान् ॥

tadāsau prathamām ekāṃ prāpto bhavati bhūmikām | evaṃ vicāravān yaḥ syāt saṃsārottaraṇaṃ prati || sa bhūmikāvān ity uktaḥ śeṣas tv ārya iti smṛtaḥ | vicāranāmnīm itarām āgato yogabhūmikām || śrutismṛtisadācāradhāraṇādhyānakarmaṇaḥ | mukhyayā vyākhyayākhyātān śrayati śreṣṭhapaṇḍitān ||

แล้วผู้นั้นย่อมบรรลุภูมิกาขั้นแรกอันเป็นขั้นเดียว ผู้ใดมีวิจาระคือการใคร่ครวญเพื่อข้ามพ้นสังสารวัฏ ผู้นั้นเรียกว่า “ผู้มีภูมิ”; ส่วนที่เหลือถูกจดจำว่าเป็นเพียง “อารยะ” ครั้นถึงโยคภูมิชื่อ “วิจาระ” แล้ว ย่อมอาศัยบัณฑิตผู้ประเสริฐซึ่งเลื่องชื่อในการอธิบายหลักแห่งศรุติ สมฤติ สทาจาร ธารณา ธยาน และกรรมอันมีวินัย

Then he attains the first single stage (bhūmikā). Thus, whoever becomes endowed with inquiry (vicāra) toward crossing beyond saṃsāra is called ‘one possessed of a stage’; the rest are remembered as merely ‘noble’ (ārya). Having reached the other yogic stage named ‘Inquiry’, he resorts to the best learned scholars who are renowned for the principal exposition of śruti, smṛti, good conduct, concentration (dhāraṇā), meditation (dhyāna), and disciplined action.

Vicāra as the gateway discipline; guru-śāstra-satsaṅga as means to mokṣaMahavakya: Indirect: frames the competency for mahāvākya instruction (adhikāritva) through inquiry and disciplined life.AtharvaChandas: Anuṣṭubh (śloka-style; post-Vedic metrical Sanskrit)