Adhyaya 29

บทนี้เริ่มด้วยเหล่าฤๅษีทูลขอให้เล่ารายละเอียดถึงกำเนิดและอานุภาพของแม่น้ำสุวรรณมุขรี พร้อมทั้งหมู่สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ (ตีรถะ) ที่เกี่ยวเนื่องกัน สุตะหลังถวายคำนอบน้อมแล้ว จึงถ่ายทอดเรื่องตามคำของภรทวาช และเชื่อมเข้าสู่เหตุการณ์ที่โยงกับมหากาพย์: การพำนักของปาณฑพ ณ อินทรปรัสถ์ และข้อตกลงในครัวเรือนเกี่ยวกับเทราปที โดยมีเงื่อนไขว่า หากพี่น้องคนใดพบเทราปทีในเรือนของพี่น้องอีกคน ต้องออกจาริกแสวงบุญตามตีรถะเป็นเวลาหนึ่งปี ต่อมามีเหตุในเมือง เมื่อพราหมณ์ผู้หนึ่งถูกขโมยโค อรชุนเพื่อทวงคืนจึงจำต้องเข้าไปยังคลังอาวุธ ซึ่งเป็นที่ที่เทราปทีและยุธิษฐิระอยู่ ทำให้เงื่อนไขแห่งปฏิญาณเกิดผล ยุธิษฐิระอธิบายว่าการกระทำนั้นชอบธรรมเพราะเป็นการคุ้มครองพราหมณ์และทรัพย์สิน แต่อรชุนยืนยันว่าต้องรักษาความสัตย์ของปฏิญาณ มิฉะนั้นเกียรติและธรรมย่อมเสื่อมถอย ครั้นได้รับพระบรมอนุญาต อรชุนออกเดินทางพร้อมบริวารและเสบียง ไปยังตีรถะสำคัญต่าง ๆ เช่น คงคา ประยาค กาศี มหาสมุทรทิศใต้ ปุรี/ปุรุโษตตมะ สิงหาจละ โคทาวรี และสายน้ำอื่น ๆ ท้ายที่สุดเขาถึงศรีปรวตะและเวงกฏาจละ บูชาพระหริบนยอดเขา และได้เห็นแม่น้ำสุวรรณมุขรี กล่าวกันว่าแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์นี้ถูกนำมา/บันดาลให้ปรากฏโดยมหาฤๅษีอคัสตยะ ผู้กำเนิดจากหม้อ (กุมภสัมภวะ) จึงเป็นการสถาปนาความศักดิ์สิทธิ์ของนทีและตีรถะด้วยอำนาจแห่งตบะของมหาฤๅษี.