Adhyaya 6

บทที่ 6 เริ่มด้วยสาวัรณีทูลถามพระสกันทะว่า เหตุใดพระราชามหานวสุจึงตกลงสู่แผ่นดิน/บาดาล เหตุแห่งคำสาปและการพ้นคำสาปเป็นอย่างไร พระสกันทะจึงเล่าเหตุการณ์ก่อนหน้า: พระอินทร์ (นามว่าวิศวชิต) เริ่มมหายัญคล้ายอัศวเมธ มีสัตว์จำนวนมากถูกผูกไว้และร้องครวญคราง ฤๅษีผู้รุ่งเรืองมาถึง ได้รับการต้อนรับ แต่เมื่อเห็นความรุนแรงแฝงอยู่ในพิธี ก็เกิดความพิศวงและเมตตา แล้วสั่งสอนเหล่าเทวะถึงธรรมะอันเป็นนิรันดร์ ฤๅษีย้ำว่า อหิงสาเป็นหลักสูงสุด เจตนาของพระเวทมิใช่การฆ่าสัตว์ หากเพื่อสถาปนา ‘สี่บาท’ แห่งธรรม มิใช่ทำลายด้วยการเบียดเบียน ท่านตำหนิการตีความที่ถูกครอบงำด้วยรชัส-ตมัส เช่นถือคำว่า ‘อช’ ว่าหมายถึงแพะเพื่อบูชายัญ ทั้งที่อาจหมายถึงเมล็ดพืช/สมุนไพรและเครื่องประกอบเชิงเทคนิคได้ อีกทั้งกล่าวว่าเทวะผู้เป็นสัตตวะย่อมสอดคล้องกับพระวิษณุ และการบูชาพระวิษณุย่อมเข้ากันกับยัญที่ปราศจากความรุนแรง แต่เหล่าเทวะไม่ยอมรับอำนาจคำสอนของฤๅษี ช่องทางแห่งอธรรม—ความทะนง โทสะ และความหลง—จึงขยายตัว ครั้นนั้นพระราชาราโชปริจรวสุเสด็จมา เทวะและฤๅษีขอให้ทรงตัดสินว่า ยัญควรกระทำด้วยสัตว์หรือด้วยธัญญาหารและโอสถ เมื่อทรงทราบความพอใจของเทวะ พระองค์จึงเข้าข้างและตรัสสนับสนุนการบูชายัญด้วยแพะ/สัตว์ ผลกรรมปรากฏทันที: ด้วยโทษแห่งวาจา (วากโทษะ) พระองค์ตกจากฟ้าลงสู่แผ่นดิน แต่ยังทรงรักษาความทรงจำไว้ด้วยการพึ่งพระนารายณ์ เหล่าเทวะหวั่นผลแห่งความรุนแรงจึงปล่อยสัตว์และจากไป ส่วนฤๅษีกลับสู่อาศรม บทนี้จึงเป็นอุทาหรณ์เรื่องการตีความคัมภีร์ พิธีกรรมที่มีจริยธรรม และน้ำหนักกรรมของถ้อยคำผู้มีอำนาจ.