Adhyaya 21

บทนี้เป็นพระโอวาทเชิงบัญญัติของพระศรีนารายณ์ แบ่งอาศรมทั้งสี่—พรหมจารี คฤหัสถ์ วานปรัสถ์ และยติ—แล้วเน้น “ธรรมของพรหมจารี” ในฐานะทวิชะผู้บริสุทธิ์ด้วยสังสการ กำหนดการอยู่และการศึกษาให้พำนักในเรือนครูเพื่อศึกษาพระเวท พร้อมปลูกฝังความสะอาด (เศาจะ), การสำรวมอินทรีย์, วาจาสัตย์, ความอ่อนน้อม และหน้าที่ประจำวัน เช่น โหมะเช้า-เย็น การออกบิณฑบาตอย่างมีระเบียบ สันธยาวันทะนะสามกาล และการบูชาพระวิษณุทุกวัน ย้ำการเชื่อฟังครูอย่างยิ่ง ความพอดีในอาหาร และข้อจำกัดทางความประพฤติเพื่อความสำรวมและความบริสุทธิ์: รักษาความสงบระหว่างอาบน้ำ รับประทาน โหมะ และชปะ จำกัดการแต่งกายประดับประดาและการโอ้อวด และงดของมึนเมากับเนื้อสัตว์ ส่วนสำคัญกล่าวถึงขอบเขตเคร่งครัดต่อความสนใจเชิงกำหนัด โดยให้หลีกเลี่ยงการมอง การสัมผัส การสนทนา หรือการครุ่นคิดถึงสตรีในทางกามารมณ์ แต่ยังต้องประพฤติด้วยความเคารพต่อภรรยาของครู ท้ายบทกล่าวถึงทางเลือกหลังจบการศึกษา—ออกบวชสันนยาส หรือดำรงความเป็นศิษย์อย่างมีวินัยต่อไป—พร้อมข้อสังเกตว่าในกลียุค บางปฏิญาณพรหมจรรย์ตลอดชีวิตไม่เหมาะสม แล้วแจกแจงพรหมจรรย์สี่ประเภทคือ ปราจาปัตยะ สาวิตระ พราหมะ และไนษฐิกะ แนะนำให้ถือปฏิบัติตามกำลังความสามารถ