Adhyaya 12

สกันทะเล่าว่า เหล่ากาศยเปยะคือเทวะและอสูรได้ร่วมกันกวนเกษียรสมุทรอีกครั้งหนึ่ง ช่วงแรกเกิดความอ่อนล้าและความไม่มั่นคง ผู้กวนเริ่มหมดแรง วาสุกีได้รับความทุกข์ และเขามันทราไม่อาจตั้งมั่นได้ ครั้นแล้วด้วยความยินยอมของพระวิษณุ พระประทยุมน์เสด็จเข้าสู่เหล่าเทวะ อสูร และพญานาคเพื่อเติมพลัง ส่วนพระอนิรุทธะทรงค้ำจุนมันทราดุจมีภูเขาอีกลูกหนึ่ง ทำให้ด้วยอานุภาพของนารายณ์ทุกฝ่ายพ้นความเหนื่อยล้า และดึงเชือกอย่างสมดุลพร้อมเพรียง จากการกวนปรากฏสารโอสถ พระจันทร์ กามเธนุ (หวิรธานี) ม้าทิพย์สีขาว ไอราวตะ ปาริชาต แก้วเกาสตุภะ อัปสรา สุรา คันศรศารงคะ และสังข์ปัญจชันยะ เป็นต้น อสูรยึดวารุณีและม้าไป ส่วนพระอินทร์ได้ไอราวตะด้วยความเห็นชอบของพระหริ ขณะที่แก้วเกาสตุภะ คันศร และสังข์ตกเป็นของพระวิษณุ และกามเธนุถูกมอบแก่ฤๅษีผู้บำเพ็ญตบะ ต่อมา พระศรีทรงปรากฏ พระรัศมีทำให้ไตรโลกสว่างไสว จนไม่มีผู้ใดเข้าใกล้ได้ มหาสมุทรถวายอาสนะและเรียกพระนางว่า “ธิดาของเรา” แม้กวนต่อไป น้ำอมฤตยังไม่ปรากฏ จนเมื่อพระผู้ทรงกรุณาเสด็จมากวนด้วยลีลาเอง พรหมาและฤๅษีทั้งหลายสรรเสริญ แล้วธันวันตริจึงอุบัติขึ้นถือหม้อน้ำอมฤต และนำไปสู่พระศรี