Adhyaya 11

สกันทะเล่าว่า เหล่าเทวะและอสูรทำสัญญาสงบศึก แล้วเริ่มมหากิจ “กวนเกษียรสมุทร” ร่วมกัน หลังการประนีประนอม ทั้งสองฝ่ายมาชุมนุมที่ชายฝั่งทะเล เก็บสมุนไพรอันทรงฤทธิ์ และพยายามถอนเขามันทราเพื่อเคลื่อนย้าย แต่เพราะหนักยิ่งและหยั่งรากลึกจึงทำไม่สำเร็จ จึงอัญเชิญสังกรษณะ; ท่านใช้พลังดุจลมหายใจเพียงครั้งเดียวสั่นเขาให้หลุดจากรากแล้วเหวี่ยงไปไกล ต่อมาจึงมอบหมายให้ครุฑแบกเขามันทราไปยังริมสมุทรอย่างรวดเร็ว เชิญวาสุกีด้วยคำมั่นว่าจะได้ส่วนแห่งอมฤต เหล่าเทวะและอสูรจับเชือกงูเข้าประจำตำแหน่งเริ่มกวน โดยพระวิษณุทรงจัดวางอย่างแนบเนียนเพื่อคุ้มครองฝ่ายเทวะ เมื่อเขามันทราจมเพราะไร้ที่รองรับ พระวิษณุอวตารเป็นกูรมะ (เต่าศักดิ์สิทธิ์) รองรับภูเขาให้มั่นคง การเสียดสีทำให้สัตว์น้ำถูกบดขยี้และเกิดเสียงกึกก้องทั่วจักรวาล ครั้นพิษและความร้อนของวาสุกีทวีขึ้น สังกรษณะทรงอดทนและกักพลังพิษนั้นไว้ ในที่สุดพิษหาลาหาล/กาลกูฏผุดขึ้นคุกคามทุกโลก เหล่าเทวะจึงวิงวอนอุมาปติ (พระศิวะ) ด้วยพระหริทรงอนุญาต พระศิวะดึงพิษสู่ฝ่ามือแล้วเสวย กลายเป็นนีลกัณฐะ ส่วนหยดพิษที่เหลือตกสู่พื้นโลก ถูกงู แมงป่อง และสมุนไพรบางชนิดรับไว้