Adhyaya 12

บทนี้ดำเนินเรื่องเป็นสองช่วง ตอนแรก เทวศรมาพรรณนากรรมในอดีตชาติว่า วันทวาทศีของพระวิษณุถูกทำให้บกพร่องเพราะมี “ทศมีเวธ/ทศมีผสม” (daśamī-vedha/miśra) จึงทำให้บุญที่สั่งสมสูญสิ้น และต้องเสวยทุกข์ยาวนาน ทั้งความตกต่ำทางสังคมและทัณฑ์นรก ต่อมาจึงชี้ทางแก้ไขด้วยการได้มีส่วนในบุญที่ผู้อื่นมอบให้ (paradatta-puṇya) จากการถือเอกาทศีอย่างถูกต้อง ประกอบด้วยการต้อนรับแขก (atithya) และภักติ จนผู้ประสบกรรมได้รับความบริสุทธิ์และไปสู่คติอันสูงส่ง ช่วงที่สอง พระราชาทูลขอวิธีปฏิบัติอย่างเป็นทางการ ฤๅษีจึงแสดงวิธี “อขัณฑเอกาทศีวรต” คือ คืนทศมีรับประทานนกฺตภोजन (นaktam) พร้อมข้อเว้น; วันเอกาทศีถืออุโบสถและรักษาข้อห้ามแห่งการสำรวม (เช่น ดื่มน้ำซ้ำๆ ความรุนแรง พูดเท็จ เคี้ยวหมาก ใช้ไม้ขัดฟัน นอนกลางวัน เสพเมถุน เล่นการพนัน เล่นสนุก นอนกลางคืน และสนทนากับผู้เสื่อม) วันทวาทศีฉันเพียงมื้อเดียว ทำปารณะ และยังคงข้อเว้นตามกำหนด ท้ายบทกล่าวถึงการปิดวรตประจำปีและอุทยาปนะในปักษ์สว่างเดือนมารคศีรษะ: เชิญพราหมณ์ผู้สมควรและอาจารย์พร้อมภรรยา จัดมณฑลและวางกะละศะ ประดิษฐานลักษมี-นารายณ์ (รูปทองตามกำลัง) ทำปูชา ชปะ และโหมะ (ถวายอาหุติอิงปุรุษสูคตะ) แล้วจบด้วยทาน—โค ภาชนะ และของถวาย—ตามหลัก “ปูรณปาตระ”; เน้นความจริงใจและห้ามคดโกงเรื่องทรัพย์ในการทำทาน