Adhyaya 2

บทนี้เป็นธรรมเทศนาแบบถาม–ตอบเชิงเทววิทยา สกันทะทูลถามถึงกำเนิด ผู้คุ้มครอง และผู้เป็นใหญ่ประจำกษेत्रอันศักดิ์สิทธิ์ พระศิวะตรัสว่า กษेत्रนี้ตั้งมั่นมาแต่ปฐมกาล มีพระหริ (พระวิษณุ) เป็นผู้ปกครอง และมีนารทพร้อมเหล่าฤๅษีมาเยือนเสมอ ต่อมา พระศิวะเล่าเหตุแห่งการชดใช้บาป: หลังตัดเศียรพระพรหม (กรอบเรื่องบาปพรหมหัตยา) พระองค์ท่องไปในโลกต่าง ๆ เพื่อแสวงความบริสุทธิ์ แต่เครื่องหมายแห่งความผิดยังไม่ดับ จนได้เข้าเฝ้าพระวิษณุ และตามพระบัญชาของพระหริไปถึงบทรินั้น บาปจึงสงบและเครื่องหมายกะโหลกหายไป ทำให้บทรินับเป็นสถานที่ชำระมลทินอันเป็นแบบอย่าง อีกทั้งยืนยันว่าพระศิวะทรงบำเพ็ญตบะที่นั่นเพื่อเกื้อกูลและให้ความพอใจแก่เหล่าฤๅษี พร้อมยกย่องบทริดर्शनว่าใกล้ต่อโมกษะ เมื่อเทียบกับพาราณสี ศรีไศล ไกรลาส เป็นต้น กล่าวถึงลิงคะรูปเกดารที่ประดิษฐาน ณ ที่นั้น โดยการได้เห็น สัมผัส และบูชาจะเผาผลาญบาปที่สั่งสมโดยฉับพลัน เรื่องจึงเปลี่ยนไปยังไวศวานระ (อัคนี) ผู้ขอพ้นจากโทษ “สรรพภักษะ”; ฤๅษีวยาสะชี้ให้บทรินเป็นที่พึ่ง อัคนีเดินทางขึ้นเหนือ อาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ สรรเสริญนารายณะเป็นบทสวด และได้รับคำยืนยันว่าเพียงได้เห็นกษेत्रก็ลบล้างโทษได้ ตอนท้ายเป็นผลश्रุติว่า ผู้ฟังหรือสาธยายเรื่องนี้ด้วยใจบริสุทธิ์ย่อมได้บุญเสมอการอาบน้ำที่อัคนีตีรถะ