Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 69

पौर्णमास्याममावास्यां संक्रांतौ वैधृते तथा । कुमारेशं नरः स्नात्वा महीसागरसंगमे

paurṇamāsyāmamāvāsyāṃ saṃkrāṃtau vaidhṛte tathā | kumāreśaṃ naraḥ snātvā mahīsāgarasaṃgame

ในวันเพ็ญ วันอมาวสี ในกาลสุริยสังกรานติ และในวৈธฤติโยคด้วย—ผู้ใดสรงสนานที่กุมารेश ณ จุดบรรจบแห่งแผ่นดินกับมหาสมุทร ผู้นั้นย่อมได้บุญใหญ่

पौर्णमास्याम्on the full-moon day
पौर्णमास्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपौर्णमासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
अमावास्याम्on the new-moon day
अमावास्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
संक्रान्तौat saṅkrānti (solar ingress)
संक्रान्तौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंक्रान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
वैधृतेat the Vaidhṛti (yoga)
वैधृते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवैधृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘वैधृत-योग’ इत्यर्थे (astronomical yoga)
तथाand likewise
तथा:
Connector/Adverbial
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (likewise)
कुमारेशम्Kumāreśa (the Lord)
कुमारेशम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुमारेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया—‘स्नानं कृत्वा’
महीसागर-संगमेat the confluence of land and ocean
महीसागर-संगमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘महीसागरयोः संगमः’ (meeting of land and sea)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages

Tirtha: Kumāreśa (mahī-sāgara-saṅgama)

Type: sangam

Scene: At dawn on Pūrṇimā/Amāvāsyā, pilgrims bathe where the shoreline meets the sea near the Kumāreśa shrine; flags flutter, priests guide sankalpa; the moon (full or absent) and the rising sun mark the sacred calendar; offerings are placed on the sand.

K
Kumāreśa/Kumāreśvara
P
Paurṇamāsī
A
Amāvāsyā
S
Saṅkrānti
V
Vaidhṛti
M
Mahī-sāgara-saṅgama

FAQs

Pilgrimage bathing gains heightened potency when performed at sacred junctions of time (tithi/yoga) and place (confluence by the sea).

Kumāreśvara/Kumāreśa at the mahī-sāgara-saṅgama (meeting of land and ocean).

Tīrtha-snāna at Kumāreśvara on Paurṇimā, Amāvāsyā, Saṅkrānti, and Vaidhṛti.