Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 62

अस्योत्पत्तिं शृणु पतेर्वरुणस्यमहात्मनः । आसीन्मुनिरमेयात्मा कर्दमस्य प्रजापतेः

asyotpattiṃ śṛṇu patervaruṇasyamahātmanaḥ | āsīnmunirameyātmā kardamasya prajāpateḥ

จงฟังเถิดถึงกำเนิดแห่งพระวรุณะผู้มหาตมันนั้น ครั้งหนึ่งมีมุนีผู้มีอาตมันหาประมาณมิได้ บังเกิดจากพระประชาบดีกรทมะ

अस्यof this (one)
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
उत्पत्तिम्origin, birth
उत्पत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शृणुhear
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन
पतेःof the lord
पतेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
महात्मनःof the great-souled
महात्मनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘वरुणस्य’ इत्यस्य विशेषणम्
आसीत्there was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतन-भूत), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
मुनिःa sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अमेयात्माof immeasurable nature
अमेयात्मा:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमेय + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘मुनिः’ इत्यस्य विशेषणम्; अमेयः आत्मा यस्य
कर्दमस्यof Kardama
कर्दमस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकर्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
प्रजापतेःof the Prajāpati
प्रजापतेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘कर्दमस्य’ इत्यस्य विशेषण/अपपद-सम्बन्धः

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Listener: Ṛṣi-audience (contextual)

Scene: A sage narrates to seated listeners under a banyan near a riverbank; above, a symbolic vision of Kardama Prajāpati and a luminous lineage-stream leading to Varuṇa.

V
Varuṇa
K
Kardama Prajāpati
M
Muni

FAQs

Purāṇic dharma frames cosmic offices (like Varuṇa’s) within sacred lineages, emphasizing order, continuity, and divine purpose.

The narrative occurs within Kāśī Khaṇḍa’s praise-context, preparing a theological background for Kāśī’s water-associated sanctity.

None; it introduces a genealogical-kathā (origin narrative) about Varuṇa.