Dashati 21
Pavamāna Soma’s self-purification through the waters and filter, emerging as the radiant king who empowers the rite and grants prosperity
Soma (Pavamāna)
Bright energetic forward-driving praise (stuti) with a cleansing-and-triumph tone
Ṛṣi not identifiable from the given excerpt alone; requires Rigvedic concordance for the underlying RV verse at this Sāmavedic location.
โสมปวะมานะชำระตนเองผ่านสายน้ำและเครื่องกรอง จนผุดขึ้นเป็นราชาผู้เรืองรอง ผู้ทำให้พิธีบูชายัญสำเร็จสมบูรณ์และประทานความมีชีวิตชีวา ทรัพย์สมบัติ และความผาสุกแก่เรือนชาน; กล่าวถึงการเจิมและเตรียมการกระทำแห่งยัญ (กรตุ) การไหลอันรวดเร็วทรงพลังดุจโคผู้และม้า การสลัดมลทินดุจงูลอกคราบ และโสมในฐานะผู้กำกับระเบียบจักรวาล ผู้วัดวันคืนและสถาปนาโลกให้มั่นคง
Mantras
Mantra 1
अञ्जते व्यञ्जते समञ्जते क्रतुं रिहन्ति मध्वाभ्यञ्जते सिन्धोरु ऽच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणं हिरण्यपावाः पशुमप्सु गृभ्णते .
พวกเขาชโลม พวกเขาประดับ พวกเขาจัดพิธีให้พร้อมทั่วถึง; พวกเขาลิ้มรสด้วยความหวาน; พวกเขาชโลมอย่างอุดม. ในลมหายใจที่พองตัวของสายน้ำ เหล่าผู้ชำระล้างสีทองจับไว้ในน้ำซึ่งกระทิงผู้พุ่งทะยาน—สัตวบูชายัญ—นั้น
Mantra 2
विपश्चिते पवमानाय गायत मही न धारात्यन्धो अर्षति अहिर्न जूर्णामति सर्पति त्वचमत्यो न क्रीडन्नसरद्वृषा हरिः
จงขับร้องแด่ปวะมานะ (Pavamāna) ผู้ทรงปัญญาเถิด: สายธารอันยิ่งใหญ่แห่งน้ำโสมะ (Soma) ไหลบ่าไป; ดุจงูเลื้อยลื่น สลัดคราบเก่าที่สึกหรอ; ดุจม้าศึกเริงเล่นก็พุ่งออกไป—ผู้สีเหลืองอมน้ำตาล วัวผู้ทรงพลัง (Hariḥ).
Mantra 3
अग्रेगो राजाप्यस्तविष्यते विमानो अह्नां भुवनेष्वर्पितः हरिर्घृतस्नुः सुदृशीको अर्णवो ज्योतीरथः पवते राय ओक्यः
พระราชาผู้ก้าวนำหน้า สมควรแก่การสรรเสริญโดยแท้; ผู้วัดนับวันทั้งหลาย ผู้ตั้งมั่นในหมู่โลกทั้งปวง. ผู้สีเหลืองอมน้ำตาลนั้น กลั่นความมั่งคั่งดุจฆฤตะ (ghṛta) งามน่าชม เป็นมหานทีอันอุดม; มีแสงเป็นรถ (jyotīrathaḥ) ไหลชำระตน เพื่อทรัพย์ เพื่อเรือน (okyaḥ).
Frequently Asked Questions
It praises Soma while he is being purified—washed and filtered—so that he becomes radiant, fit for the sacrifice, and able to grant strength and prosperity.
The serpent image highlights shedding impurity during purification, while the steed image emphasizes Soma’s swift, unobstructed rush through the filter and waters.
The sacrificer and household benefit: the purified Soma is invoked to perfect the rite and to bring wealth, nourishment, and ordered well-being (linked with correct sacrificial timing).