Rig Veda Sukta 48
Mandala 8Sukta 4814 Mantras

Sukta 48

Sukta 8.48

Devata

Soma (implicit as ‘sweet/honey’ of life-force)

บทสรรเสริญโสมนี้เฉลิมฉลอง “ความหวาน” (มธุ) ที่ได้ลิ้มรสของโสม ในฐานะพลังหล่อเลี้ยงชีวิต ซึ่งทำให้จิตใจผ่องใส ขยายเสรีภาพภายใน และรวบรวมทั้งเทพและมนุษย์ให้มาชุมนุมรอบแก่นสารเดียวที่ค้ำจุนชีวิต โสมได้รับการสรรเสริญว่าเป็นผู้พิทักษ์สถิตภายใน ประทับอยู่ในทุกอวัยวะ และถูกวอนขอให้ยกโทษความบกพร่องในการประพฤติชอบตามวรตะ (vrata) อีกทั้งถูกอัญเชิญเพื่อการคุ้มครองรอบด้าน และเพื่อเข้าถึงโลกแห่งสุริยะ (สวรฺ svar) บทสวดจึงเคลื่อนจากประสบการณ์ปีติอันล้นพ้น ไปสู่การคืนดีทางจริยธรรม และลงท้ายด้วยการคุ้มครองอย่างครอบคลุมโดยโสม/อินทุ

Mantras

Mantra 1

स्वादोरभक्षि वयसः सुमेधाः स्वाध्यो वरिवोवित्तरस्य । विश्वे यं देवा उत मर्त्यासो मधु ब्रुवन्तो अभि संचरन्ति ॥

ข้าพเจ้าได้ลิ้มรสผู้หวาน—พลังชีวิตนั้นแล้ว; จิตแจ่มใส มีอำนาจตนภายใน ข้าพเจ้าได้เข้าสู่เสรีภาพอันกว้างไกล. รอบ ‘มธุ’ (Madhu—น้ำผึ้ง/ความหวานศักดิ์สิทธิ์) นั้น เหล่าเทพทั้งปวงและมนุษย์ทั้งหลายเคลื่อนไหวร่วมกัน เรียกขานว่าความหวาน.

Mantra 2

अन्तश्च प्रागा अदितिर्भवास्यवयाता हरसो दैव्यस्य । इन्दविन्द्रस्य सख्यं जुषाणः श्रौष्टीव धुरमनु राय ऋध्याः ॥

จงเข้าไปภายในแล้วก้าวไปข้างหน้า; จงเป็นอทิติ (Aditi) ผู้ไร้ขอบเขต ปัดป้องความร้อนทิพย์ที่เกินประมาณ. โอหยดโสมะ จงชื่นชมมิตรภาพกับอินทรา (Indra) แล้วเจริญรุ่งเรืองในทรัพย์สมบัติ—ดุจแม่ม้าที่เทียมดีแล้วตามคานเทียมไป.

Mantra 3

अपाम सोमममृता अभूमागन्म ज्योतिरविदाम देवान् । किं नूनमस्मान्कृणवदरातिः किमु धूर्तिरमृत मर्त्यस्य ॥

เราทั้งหลายได้ดื่มโสมะ (Soma) แล้ว; เราทั้งหลายได้เป็นอมตะแล้ว. เราทั้งหลายได้ไปสู่แสงสว่าง; เราทั้งหลายได้พบเหล่าเทพ. บัดนี้ความเป็นศัตรูจะทำอะไรแก่เราได้เล่า? โอผู้เป็นอมตะ กลอุบายของผู้ล่อลวงจะทำอะไรแก่ปุถุชนผู้เข้าถึงภาวะนี้ได้เล่า?

Mantra 5

इमे मा पीता यशस उरुष्यवो रथं न गावः समनाह पर्वसु । ते मा रक्षन्तु विस्रसश्चरित्रादुत मा स्रामाद्यवयन्त्विन्दवः ॥

หยดโสมะเหล่านี้ที่ข้าพเจ้าดื่มแล้ว เปี่ยมด้วยเกียรติยศและมุ่งคุ้มครองอย่างกว้างขวาง ได้ผูกประสานตนเองดุจม้าเทียมรถ ณ ข้อต่อของรถ. ขอให้หยดเหล่านั้นคุ้มครองข้าพเจ้าจากการแตกสลายในความเคลื่อนไหวแห่งชีวิต และขอให้อินทุ (Indu—หยดโสมะ) ขับไล่ความอ่อนล้าและความเฉื่อยชาจากข้าพเจ้าด้วยเถิด.

Mantra 6

अग्निं न मा मथितं सं दिदीपः प्र चक्षय कृणुहि वस्यसो नः । अथा हि ते मद आ सोम मन्ये रेवाँ इव प्र चरा पुष्टिमच्छ ॥

ดุจอัคนี (Agni) ไฟที่ถูกก่อด้วยการเสียดสี ขอจงลุกโพลงส่องประกายในภายในข้าพเจ้า. ขอจงทำให้เรามีการเห็นที่กระจ่างยิ่งขึ้น และภาวะที่ดียิ่งขึ้น. เพราะในความปีติอันเมามายของท่าน โอ โสมะ ข้าพเจ้ารู้สึกว่าท่านเคลื่อนไปข้างหน้า ดุจพลังอันมั่งคั่ง ก้าวสู่ความอุดมสมบูรณ์อันเต็มเปี่ยม (puṣṭi).

Mantra 7

इषिरेण ते मनसा सुतस्य भक्षीमहि पित्र्यस्येव रायः । सोम राजन्प्र ण आयूंषि तारीरहानीव सूर्यो वासराणि ॥

ด้วยจิตอันเร่าร้อน เราทั้งหลายได้เสพท่าน—โสมะ (Soma) ผู้ถูกคั้น—ดุจทรัพย์อันเป็นมรดกจากบรรพชน โอพระราชาโสมะ โปรดพาชีวพลังของเราก้าวไปข้างหน้า ดุจสุริยะพาวันทั้งหลายให้เคลื่อนไปสู่ทางอันแผ่กว้างยิ่งขึ้น

Mantra 8

सोम राजन्मृळया नः स्वस्ति तव स्मसि व्रत्यास्तस्य विद्धि । अलर्ति दक्ष उत मन्युरिन्दो मा नो अर्यो अनुकामं परा दाः ॥

โอพระราชาโสมะ โปรดเมตตาเรา ประทานความสวัสดี (svasti) แก่เรา เราเป็นผู้ถือสัตย์ปฏิญาณของท่าน (vratya)—ขอท่านจงรู้เถิด โออินทุ (Indu) พลังแห่งการหยั่งรู้ (dakṣa) ตื่นแล้ว และแรงแห่งเจตจำนงอันเดือดดาล (manyu) ก็ตื่นแล้ว อย่าได้มอบเราให้แก่ ‘ผู้อื่น/ศัตรู’ (arya) ตามความใคร่ของเขาเลย

Mantra 9

त्वं हि नस्तन्वः सोम गोपा गात्रेगात्रे निषसत्था नृचक्षाः । यत्ते वयं प्रमिनाम व्रतानि स नो मृळ सुषखा देव वस्यः ॥

แท้จริงท่านคือผู้พิทักษ์กายของเรา (tanū) โอโสมะ ในทุกอวัยวะ ในทุกส่วน ท่านได้ประทับอยู่—โอผู้มองเห็นมนุษย์ทั้งหลาย (nṛcákṣas) หากเราทั้งหลายได้ทำให้กฎแห่งการกระทำอันชอบ (vrata) ของท่านพร่องลง ขอท่านจงเมตตาเราเถิด โอเทพ ผู้เป็นสหายอันดี ผู้พร้อมยิ่งที่จะประทานสิ่งประเสริฐสุด

Mantra 10

ऋदूदरेण सख्या सचेय यो मा न रिष्येद्धर्यश्व पीतः । अयं यः सोमो न्यधाय्यस्मे तस्मा इन्द्रं प्रतिरमेम्यायुः ॥

ข้าพเจ้าปรารถนาจะผูกมิตรกับผู้มีท้องกว้าง (โสมะ)—ผู้ซึ่งเมื่อดื่มแล้วไม่ทำร้ายข้าพเจ้า โอ้อินทระผู้มีม้าสีน้ำตาลทอง โสมะนี้ได้ถูกตั้งไว้ภายในเรา; ด้วยสิ่งนี้ข้าพเจ้าจึงก้าวไปสู่อินทระ สู่ที่พึ่งอันมั่นคงแห่งชีวิต

Mantra 11

अप त्या अस्थुरनिरा अमीवा निरत्रसन्तमिषीचीरभैषुः । आ सोमो अस्माँ अरुहद्विहाया अगन्म यत्र प्रतिरन्त आयुः ॥

โรคภัยเหล่านั้นได้ถอยไปแล้ว—ไร้กำลัง; เหล่าผู้เคลื่อนในความมืดได้หนีไปด้วยความหวาดกลัว โสมะได้พาเราขึ้นสูงสู่ห้วงกว้าง; เราได้ไปถึงที่ซึ่งชีวิตตั้งมั่นและไม่ขาดตอน

Mantra 12

यो न इन्दुः पितरो हृत्सु पीतोऽमर्त्यो मर्त्याँ आविवेश । तस्मै सोमाय हविषा विधेम मृळीके अस्य सुमतौ स्याम ॥

อินทุ (โสมะ) นี้ โอ้บรรพชนทั้งหลาย เมื่อถูกดื่มในดวงหทัย—ผู้เป็นอมตะ—ได้เข้าสู่เหล่ามนุษย์ผู้ต้องตาย แด่โสมะนั้นเราจักบูชาด้วยเครื่องสังเวย; ขอให้เราได้ดำรงอยู่ในพระกรุณาของท่าน ในพระดำริอันดีงามของท่าน

Mantra 13

त्वं सोम पितृभिः संविदानोऽनु द्यावापृथिवी आ ततन्थ । तस्मै त इन्दो हविषा विधेम वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥

โอ้โสมะ (Soma) ท่านประสานจิตกับบรรพชน (Pitṛ) แล้วแผ่ขยายฟ้าและแผ่นดินให้ดำเนินไปตามครรลองของมัน. เพราะเหตุนั้น โอ้อินทุ (Indu) เราจักบูชาท่านด้วยเครื่องบูชา (havis); ขอให้เรากลายเป็นเจ้าแห่งทรัพย์ทั้งหลาย—เจ้าแห่งความอุดมแห่งภาวะทั้งปวง.

Mantra 14

त्रातारो देवा अधि वोचता नो मा नो निद्रा ईशत मोत जल्पिः । वयं सोमस्य विश्वह प्रियासः सुवीरासो विदथमा वदेम ॥

โอ้เหล่าเทพผู้คุ้มครอง จงกล่าวเหนือเราและเพื่อเราเถิด; ขออย่าให้นิทราครอบงำเรา และอย่าให้ถ้อยคำไร้สาระครอบงำ. เราเป็นที่รักของโสมะเสมอ; ด้วยพลังวีรชน ขอให้เรากล่าวถ้อยคำในสภาแห่งพิธีบูชา (vidatha).

Mantra 15

त्वं नः सोम विश्वतो वयोधास्त्वं स्वर्विदा विशा नृचक्षाः । त्वं न इन्द ऊतिभिः सजोषाः पाहि पश्चातादुत वा पुरस्तात् ॥

โอ้โสมะ ท่านเป็นผู้ประทานพลังแก่เราจากทุกทิศ; ท่านเป็นผู้ค้นพบสวรรค์แห่งสุริยะ (svar) จงเข้าสู่หมู่ชนทั้งหลายเป็นผู้หยั่งเห็นมนุษย์. โอ้อินทุ ด้วยความช่วยเหลืออันสอดคล้อง (ūti) ของท่าน จงคุ้มครองเราทั้งจากเบื้องหลัง และจากเบื้องหน้า.

Frequently Asked Questions

It says Soma is a sweet, life-giving power that brings mental clarity and inner freedom, while also guarding the person from within and protecting them from all sides.

“Madhu” points to Soma’s delightful, nourishing essence—both as the ritual drink and as an inner sweetness that refreshes life and consciousness.

It portrays Soma as an indwelling guardian: the sacred vitality is present throughout the body and being, supporting health, strength, and right living.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App