
Sukta 7.97
Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra tradition for Maṇḍala 7; hymn to Bṛhaspati/Brāhmaṇaspati)
Bṛhaspati / Brāhmaṇaspati (with a relational horizon that includes Indra as allied power in the hymn)
Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for Maṇḍala 7 praise/invocation)
บทสวดนี้ของวสิษฐะวิงวอนพระพฤหสปติ/พราหมณสปติในฐานะสหายทิพย์และพลังแห่งปุโรหิต ผู้ทำให้ยัญพิธีสัมฤทธิ์ผล ชำระถ้อยคำให้บริสุทธิ์ และเปิดหนทางสู่ความอุดมสมบูรณ์ บทสรรเสริญถูกวางไว้ท่ามกลางพิธีคั้นโสมซึ่งต้อนรับพระอินทร์ด้วย ขอให้ผู้บูชากลายเป็น “ปราศจากมลทิน” ต่อหน้าผู้ประทานอันเอื้อเฟื้อ และได้รับพละกำลัง ความปีติ และการชี้นำอันถูกต้อง
Mantra 1
यज्ञे दिवो नृषदने पृथिव्या नरो यत्र देवयवो मदन्ति । इन्द्राय यत्र सवनानि सुन्वे गमन्मदाय प्रथमं वयश्च ॥
ในพิธีบูชา ณ ที่นั่งของมนุษย์แห่งฟ้าและแผ่นดิน—ที่ซึ่งชายผู้แสวงหาเทพยินดีรื่นเริง; ที่ซึ่งการคั้นโสมะ (Soma) ถูกจัดเตรียมเพื่ออินทระ (Indra)—ขอให้พระองค์เสด็จมาเพื่อความปีติ และนำความกว้างใหญ่แรกเริ่มแห่งความเป็นอยู่ของเรามาด้วยเถิด.
Mantra 2
आ दैव्या वृणीमहेऽवांसि बृहस्पतिर्नो मह आ सखायः । यथा भवेम मीळ्हुषे अनागा यो नो दाता परावतः पितेव ॥
เราทั้งหลายคัดเลือกและเชื้อเชิญความเกื้อหนุนอันศักดิ์สิทธิ์ให้มาสู่เรา; ขอพรหสปติ ผู้เป็นสหายผู้ยิ่งใหญ่ของเรา จงเข้ามาใกล้—เพื่อว่าเราจะเป็นผู้ไร้มลทินต่อหน้าผู้ประทานอันเอื้อเฟื้อ; ผู้ซึ่งจากแดนอันไกลโพ้นประทานแก่เรา ดุจบิดา.
Mantra 3
तमु ज्येष्ठं नमसा हविर्भिः सुशेवं ब्रह्मणस्पतिं गृणीषे । इन्द्रं श्लोको महि दैव्यः सिषक्तु यो ब्रह्मणो देवकृतस्य राजा ॥
ข้าพเจ้าสรรเสริญพระองค์ผู้เป็นผู้ใหญ่ที่สุดนั้น ด้วยนมัสการและด้วยเครื่องบูชา—พรหมณัสปติ (Brāhmaṇaspati) ผู้เกื้อกูลเป็นมงคล. ขอให้บทสรรเสริญอันยิ่งใหญ่และศักดิ์สิทธิ์ผูกแนบกับอินทรา ผู้เป็นราชาแห่งพรหมัน (พระวาจาศักดิ์สิทธิ์) อันเทพเจ้าทรงก่อขึ้น.
Mantra 4
स आ नो योनिं सदतु प्रेष्ठो बृहस्पतिर्विश्ववारो यो अस्ति । कामो रायः सुवीर्यस्य तं दात्पर्षन्नो अति सश्चतो अरिष्टान् ॥
ขอพรหสปติ—ผู้เป็นที่รักยิ่ง และผู้ทรงบรรดาพรอันพึงปรารถนาทั้งปวง—จงประทับในโยนิ (ครรภ์/ฐานกำเนิด) แห่งความงอกงามของเรา. พระองค์ผู้เป็นความใคร่ปรารถนาแห่งความอุดมสมบูรณ์และพลังวีรภาพ—ขอทรงประทานสิ่งนั้น และทรงพาเราข้ามพ้นผู้ที่กดดันรุกรานเรา ให้เราปลอดภัยไร้บาดเจ็บ.
Mantra 5
तमा नो अर्कममृताय जुष्टमिमे धासुरमृतासः पुराजाः । शुचिक्रन्दं यजतं पस्त्यानां बृहस्पतिमनर्वाणं हुवेम ॥
เราขอเชื้อเชิญท่าน—พฤหสปติผู้ไม่รู้เหน็ดเหนื่อย—ด้วยบทสรรเสริญนี้อันเป็นที่โปรดปรานของผู้เป็นอมฤต; เหล่าอมฤตผู้ให้ทาน ผู้บังเกิดมาแต่กาลก่อน ย่อมค้ำจุนบทนี้ไว้. ผู้เปล่งเสียงอันบริสุทธิ์ ผู้ควรบูชาแห่งเรือนอาศัยทั้งหลาย—เราวอนขอพฤหสปติ ผู้ไร้ผู้ขัดขวาง.
Mantra 6
तं शग्मासो अरुषासो अश्वा बृहस्पतिं सहवाहो वहन्ति । सहश्चिद्यस्य नीलवत्सधस्थं नभो न रूपमरुषं वसानाः ॥
ม้าศึกสีแดงอันแข็งแกร่งทั้งหลาย เทียมร่วมกัน พาพฤหสปติไป. แม้ที่ประทับของท่านก็ยังเป็นสีน้ำเงินเข้มดุจท้องฟ้า; แต่ท่านทรงสวมรูปสีแดง—ผู้ทรงพลัง เคลื่อนไปด้วยแรงขับอันพร้อมเพรียง.
Mantra 7
स हि शुचिः शतपत्रः स शुन्ध्युर्हिरण्यवाशीरिषिरः स्वर्षाः । बृहस्पतिः स स्वावेश ऋष्वः पुरू सखिभ्य आसुतिं करिष्ठः ॥
เพราะท่านคือผู้บริสุทธิ์ ผู้แผ่กว้างดุจร้อยชั้น; ท่านคือผู้ชำระให้ผ่องใส ผู้เปล่งวาจาทอง ผู้เร้าเร่ง ผู้ทรงพลังอันสว่างไสว. พฤหสปติ—ผู้เสด็จเข้าสู่ได้โดยดี ผู้สูงส่งและยิ่งใหญ่—จักกระทำการคั้นโสมะ (Soma) ให้แก่สหายมากมาย ให้เป็นการหลั่งไหลแห่งความรื่นรมย์.
Mantra 8
देवी देवस्य रोदसी जनित्री बृहस्पतिं वावृधतुर्महित्वा । दक्षाय्याय दक्षता सखायः करद्ब्रह्मणे सुतरा सुगाधा ॥
เทวีทั้งสองคือฟ้าและดิน—มารดาแห่งเทพ—ได้ทวีบฤหสปติด้วยมหิทธิฤทธิ์ของตน. สหายทั้งหลายเอ๋ย จงชำนาญในกิจแห่งปัญญาอันจำแนก; จงทำท่าข้ามที่มั่นคงและข้ามง่ายไว้เพื่อพรหมัน (brahman).
Mantra 9
इयं वां ब्रह्मणस्पते सुवृक्तिर्ब्रह्मेन्द्राय वज्रिणे अकारि । अविष्टं धियो जिगृतं पुरंधीर्जजस्तमर्यो वनुषामरातीः ॥
โอ้พรหมณัสปติ เจ้าแห่งวาจา บทสรรเสริญอันร้อยเรียงงดงามนี้ได้ทำขึ้นเพื่อท่าน—เป็นพรหมัน (brahman) แด่อินทราผู้ถือวัชระ. ขอให้ความคิดทั้งหลายได้รับการคุ้มครองและถูกยกขึ้น; ขอให้ความอุดมแห่งปัญญาขับไล่ความมุ่งร้ายของผู้ใจคับแคบให้สิ้นไป.
Mantra 10
बृहस्पते युवमिन्द्रश्च वस्वो दिव्यस्येशाथे उत पार्थिवस्य । धत्तं रयिं स्तुवते कीरये चिद्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
โอ้บฤหสปติ ท่านและอินทราเป็นเจ้าแห่งทรัพย์ทั้งของสวรรค์และของแผ่นดิน. จงวางความอุดมแห่งทรัพย์ไว้แก่ผู้ขับร้อง ผู้สรรเสริญ; และท่านทั้งสอง—จงคุ้มครองเราตลอดกาลด้วยท่วงทำนองแห่งความสวัสดี (svasti).
The hymn mainly addresses Bṛhaspati (also called Brāhmaṇaspati), the divine lord of sacred speech and priestly power. Indra appears in the background as the Soma-drinking ally within the sacrifice.
It asks Bṛhaspati to come as a close Friend, remove fault, and make the sacrifice—especially the Soma outpouring—successful, so the worshippers receive strength, joy, and prosperity.
These titles point to his role as the power of luminous, truthful speech that cleanses the rite and the mind. In Vedic thought, right utterance sustains the sacrifice and brings the desired divine response.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.