Rig Veda 10.85.5 — Mandala 10, Sukta 85, Mantra 5
Sukta 10.85
Devata: Soma; Vāyu (as guardian/distributor); Time-cycle (māsa)
Chandas: Triṣṭubh (probable; not metrically verified from input alone)
Samhita Patha (Devanagari)
यत्त्वा देव प्रपिबन्ति तत आ प्यायसे पुनः । वायुः सोमस्य रक्षिता समानां मास आकृतिः ॥
Transliteration
yát tvā deva prapíbanti táta ā́ pyāyase púnaḥ | vāyúḥ sómasya rakṣitā́ samā́nāṁ mā́sa ā́kṛtiḥ ||
Translation
เมื่อเหล่าเทพดื่มท่าน โอผู้รุ่งเรือง จากสิ่งนั้นท่านย่อมเอิบอิ่มพองขึ้นอีกครั้งใหม่ วายุ (Vāyu) เป็นผู้พิทักษ์แห่งโสมะ (Soma); และ ‘เดือน’ (Māsa) คือรูปผู้ก่อรูปแห่งวัฏจักรทั้งหลาย—ด้วยสิ่งนั้น ความปีติยินดีจึงถูกฟื้นใหม่ในเรา
Word by Word
यत्that (which)
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण (तत्-सम्बन्धी) / कर्म (यत् = ‘यत् (पेयम्)’)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
प्रपिबन्तिthey drink (forth)
प्रपिबन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु) ‘पिबति’
तत्thereupon; from that
तत्:
हेतु/सम्बन्ध (तत् = ‘तस्मात्/ततः’ अर्थे) / कर्म-सूचक
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आtowards; fully
आ:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
प्यायसेyou swell; you grow full
प्यायसे:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्यै / प्या (धातु) ‘वर्धने’
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
वायुःVāyu (Wind-god)
वायुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
रक्षिताprotector
रक्षिता:
कर्तृ (समासार्थे/विधेय)
TypeNoun (agent)
Rootरक्ष् (धातु) → रक्षितृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
समानाम्of the equal ones; of those alike
समानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसमान (विशेषण-प्रातिपदिक)
मासःmonth
मासः:
कर्तृ/विधेय (वाक्ये ‘मासः … आकृतिः’)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
आकृतिःform; appearance
आकृतिः:
विधेय/सम्बन्ध (मासस्य विशेषण/समाना-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआकृति (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.