Rig Veda 10.167.4: Mandala 10, Sukta 167, Mantra 4

Sukta 10.167

Rishi: The verse explicitly names Viśvāmitra and Jamadagni; this may signal lineage invocation or a ritual/poetic self-positioning rather than simple authorship. Traditional attribution requires external Anukramaṇī data.

Devata: Mixed/unclear in this verse alone; it speaks of Soma-pressing and addresses a dual ‘vām’.

Chandas: Likely Triṣṭubh (to be confirmed).

Samhita Patha (Devanagari)

प्रसूतो भक्षमकरं चरावपि स्तोमं चेमं प्रथमः सूरिरुन्मृजे । सुते सातेन यद्यागमं वां प्रति विश्वामित्रजमदग्नी दमे ॥

Transliteration

prasū́to bhakṣám akaraṁ carā́v ápi stómam cemáṁ prathamáḥ sūrír unmṛje | suté sā́tena yády ā́gamam vāṁ práti viśvāmitra-jamadagnī dáme ||

Translation

เมื่อถูกเร้าให้เคลื่อนไหว ข้าพเจ้าได้จัดส่วนบูชาไว้ในถ้วย และข้าพเจ้าก็หล่อหลอมขับขานบทสรรเสริญนี้ให้ปรากฏ—ในฐานะสุริ (Sūri) ผู้ให้แสง ผู้เป็นปฐม. ครั้นด้วยชัยชนะในโสมะ (Soma) ที่คั้นแล้ว ข้าพเจ้ามาถึงท่านทั้งสอง ณ เรือน—โอ วิศวามิตร (Viśvāmitra) และชามทัคนี (Jamadagni) พลังแห่งทัศนะดลใจและอำนาจแห่งไฟอันเข้มกล้า.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रसूतः: impelled, set in motion
• प्रसूतः: Kartā (कर्ता)
• Type: Adjective/Participle
• Root: प्र-√सू (सूते) / प्रसूत (PPP)

• भक्षम्: food, share (to be eaten)
• भक्षम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भक्ष (प्रातिपदिक)

• अकरम्: I made
• अकरम्: —
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति)

• चरौ: in/at the sacrificial porridge (caru)
• चरौ: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चरु (प्रातिपदिक)

• अपि: also, moreover
• अपि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• स्तोमम्: hymn of praise
• स्तोमम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• इमम्: this
• इमम्: Karma (कर्म)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• प्रथमः: first
• प्रथमः: Kartā (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• सूरिः: patron, liberal giver
• सूरिः: Kartā (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूरि (प्रातिपदिक)

• उन्मृजे: I wipe/clean, I polish up
• उन्मृजे: —
• Type: Verb
• Root: उद्-√मृज् (मार्जति)

• सुते: when the Soma is pressed; in the pressed (Soma)
• सुते: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun/Participle (used substantively)
• Root: सुत (PPP of √सु ‘to press’)

• सातेन: by winning, by gain (as means)
• सातेन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: सात (प्रातिपदिक; ‘winning, gain’)

• यत्: which, what
• यत्: Karma (कर्म)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम)

• यागम्: sacrifice, act of worship
• यागम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: याग (प्रातिपदिक)

• वाम्: you two; of you two
• वाम्: Sampradāna (सम्प्रदान) / संबन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• प्रति: towards, in response to
• प्रति: —
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: प्रति

• विश्वामित्र-जमदग्नी: Viśvāmitra and Jamadagni
• विश्वामित्र-जमदग्नी: Kartā (कर्ता)
• Type: Proper Noun (dual compound)
• Root: विश्वामित्र (प्रातिपदिक) + जमदग्नि (प्रातिपदिक)

• दमे: in the house/home (household)
• दमे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दम (प्रातिपदिक)