Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Mahāpārśva-vadhaḥ — The Slaying of Mahāpārśva

Angada’s Counterstrike

तस्याङ्गदःप्रकुपितोराक्षसस्यतमायसम् ।।।।दूरस्थितस्यपरिघंरविरश्मिसमप्रभम् ।द्वावाभ्यांभुजाभ्यांसङ्गृह्यभ्रामयित्वा च वेगवान् ।।।।महापार्श्वस्यचिक्षेपवधार्थंवालिनस्सुतः ।

tasyāṅgadaḥ prakupito rākṣasasya tam āyasam |

dūrasthitasya parighaṃ raviraśmisamaprabham |

dvābhyāṃ bhujābhyāṃ saṅgṛhya bhrāmayitvā ca vegavān |

mahāpārśvasya cikṣepa vadhārthaṃ vālinas sutaḥ ||

อังคทะ โอรสแห่งวาลี โกรธเกรี้ยวต่อยักษ์นั้น ยืนอยู่ไกลคว้ากระบองเหล็กส่องประกายดุจรัศมีสุริยัน จับด้วยสองแขนเหวี่ยงหมุนด้วยแรงอันรวดเร็ว แล้วขว้างใส่มหาปารศวะหมายจะประหารให้สิ้น

तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
अङ्गदःAṅgada
अङ्गदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्गद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
प्रकुपितःenraged
प्रकुपितः:
Karta-dharma (कर्तृधर्म/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-√कुप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having become enraged’
राक्षसस्यof the rākṣasa
राक्षसस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
तम्that (one/it)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम
आयसम्made of iron
आयसम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआयस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (परिघम्)
दूरस्थितस्यof (him) standing far away
दूरस्थितस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootदूर-स्थित (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समास: कर्मधारय (दूरे स्थितः)
परिघम्iron bar
परिघम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरिघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
रविरश्मिसमप्रभम्having a radiance like sunrays
रविरश्मिसमप्रभम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरवि-रश्मि-सम-प्रभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: उपमान-तत्पुरुष (रविरश्मिभिः समा प्रभा यस्य/यत्)
द्वाभ्याम्with two/both
द्वाभ्याम्:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), द्विवचन; संख्याविशेषण
भुजाभ्याम्with (his) two arms
भुजाभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), द्विवचन
सङ्गृह्यhaving seized
सङ्गृह्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having seized/collected’; उपसर्ग: सम्-
भ्रामयित्वाhaving whirled (it)
भ्रामयित्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formणिच्-प्रेरण (causative) + क्त्वान्त-अव्यय; ‘having whirled’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वेगवान्swift/impetuous
वेगवान्:
Karta-dharma (कर्तृधर्म/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अङ्गदः)
महापार्श्वस्यat/against Mahāpārśva
महापार्श्वस्य:
Sampradana/Target (सम्प्रदान/लक्ष्य)
TypeNoun
Rootमहापार्श्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
चिक्षेपthrew
चिक्षेप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वधार्थम्for killing
वधार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootवध-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (प्रयोजन/उद्देश्य), एकवचन; समास: चतुर्थी-तत्पुरुष (वधाय अर्थः)
वालिनःof Vāli
वालिनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; ‘वालिनः’ इति षष्ठीसम्बन्धेन

Vali's son Angada got enraged, seized an iron bar which shone like the radiant sun's rays and stood at a distance to kill Mahaparsva. Angada whirling the iron bar round and round hurled it around and thrown at Mahaparsva.

A
Aṅgada
V
Vāli
M
Mahāpārśva
R
Rākṣasa
P
Parigha (iron club)

FAQs

The episode reflects kṣātra-dharma: decisive action to protect one’s side and restrain a violent aggressor; yet the text also signals that intent (vadhārtham) must remain aligned with justice, not mere rage.

Aṅgada escalates the counterattack by hurling a heavy iron club at Mahāpārśva.

Vīrya (valor) and quick resolve—Aṅgada acts swiftly and powerfully to defend wounded allies.