Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

युद्धकाण्डे पञ्चनवतितमः सर्गः

Sarga 95: Lamentation in Laṅkā and the Causal Chain of Enmity

ममपुत्रोममभ्राताममभर्तारणेहतः ।।।।इत्येषश्रूयतेशब्दोराक्षसीनांकुलेकुले ।

mama putro mama bhrātā mama bhartā raṇe hataḥ |

ity eṣa śrūyate śabdo rākṣasīnāṃ kule kule ||6.95.22||

“บุตรของข้าถูกสังหาร พี่น้องของข้าถูกสังหาร สามีของข้าล้มตายในศึก”—เสียงคร่ำครวญเช่นนี้ดังขึ้น ในตระกูลแล้วตระกูลเล่า ท่ามกลางสตรีรากษสีทั้งหลาย

ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (genitive pronoun)
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
भ्राताbrother
भ्राता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
भर्ताhusband
भर्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative)
हतःis killed
हतः:
Kriya (क्रिया/भाव)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (पुत्रः/भ्राता/भर्ता)-सम्बद्धः
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शब्धः-विशेषणम्
श्रूयतेis heard
श्रूयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: 'is heard')
शब्दःsound/cry
शब्दः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राक्षसीनाम्of the demonesses
राक्षसीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराक्षसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
कुलेin a family
कुले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
कुलेin every family
कुले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (distributive: 'in each')

"My son is killed, my brother is killed, my husband is killed," was the sound heard from every family.

R
Rākṣasīs (Rakshasa women)
L
Laṅkā (implied setting)

FAQs

Adharma in leadership does not remain personal; it spreads suffering to innocents and families. The verse foregrounds the social cost of unrighteous war.

After severe battlefield losses, the domestic spaces of Lanka echo with mourning, showing the war’s impact beyond the front lines.

Not a single hero’s virtue, but the ethical insight that compassion and responsibility must guide power; otherwise, entire communities grieve.