Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

इन्द्रजितः कर्माननुष्ठानात् उत्थाय हनूमन्तं प्रति प्रस्थानम् / Indrajit Abandons the Unfinished Rite and Moves Against Hanuman

शितशूलधराश्शूलैरसिभिश्चासिपाणयः ।शक्तिहस्ताश्चभिश्शक्तिपट्टसै: पट्टसायुधाः ।।6.86.21।।परिघैश्चगदाभिश्चकुन्तैश्चशुभदर्शनैः ।शतशश्चशतघ्नीभिरायसैरपिमुद्गरैः ।।6.86.22।।घोरैःपरशुभिश्चैवभिदनिपालैश्चराक्षसाः ।मुष्टिभिर्वज्रकल्पैश्चतलैरशनिसन्निभैः ।।6.86.23।।अभिजघ्नुःसमासाद्यसमन्तात्पर्वतोपमम् ।तेषामपि च सङ्ग्रुद्धश्चकारकदनंमहत् ।।6.86.24।।

abhijaghnuḥ samāsādya samantāt parvatopamam |

teṣām api ca saṅkruddhaḥ cakāra kadanaṁ mahat ||

พวกเขาเข้าประชิดจากทุกทิศ แล้วฟาดฟันวีรบุรุษผู้ดุจขุนเขา; แต่เขาเองเมื่อเดือดดาล ก็ยังบันดาลความพินาศใหญ่หลวงแก่พวกนั้น

सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सारथिम्the charioteer
सारथिम्:
सम्प्रदान (Sampradana/Recipient; addressee)
TypeNoun
Rootसारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इदम्this
इदम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वाक्यवस्तु (object of speech)
याहिgo
याहि:
क्रिया (Command)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, सम्बन्ध/देशवाचक (relative adverb: where)
एषःthis
एषः:
कर्ता (Karta/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वानरः इति विशेषण
वानरःmonkey-warrior
वानरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्षयम्destruction
क्षयम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवcertainly
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphasis)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थ/निपात (indeed/for)
नःof us/our
नः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी विभक्ति (genitive/6th), बहुवचन (plural)
कुर्यात्might do/make
कुर्यात्:
क्रिया (Potential action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
राक्षसाम्of the Rakshasas
राक्षसाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
उपेक्षितःif left unchecked
उपेक्षितः:
कर्ता (Karta/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootउप-ईक्ष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वानरः इति विशेषण; अर्थ: ‘neglected/left unchecked’

Between the skilful Rakshasas armed with sharp tridents, swords, javelins in hand, with spears in hand, bright iron bars glowing like fire, with iron axes, dreadful hammers, Bhindi palas and Hanuman, with thunderbolt like fists that descended like lightning, and slaps which descended like mountains, a huge skillful war took place.

H
Hanumān (implied by context: parvatopama)
R
Rākṣasas

FAQs

It reflects the dharmic idea of protective force: when a righteous warrior is attacked unjustly, his counter-force can be framed as defense of the larger moral order.

Surrounded and assaulted by rākṣasas, Hanumān retaliates fiercely, causing widespread damage among them.

Fearlessness and steadfast strength—Hanumān stands firm even when attacked from all directions.