Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

अतिकायवधः

The Slaying of Atikāya

ततश्शिरस्तेनिशितैःपातयिष्याम्यहंशरैः ।मारुतःकालसम्पक्वंवृन्तात्ताळफलंयथा ।।।।

tataś śiras te niśitaiḥ pātayiṣyāmy ahaṃ śaraiḥ | mārutaḥ kāla-sampakvaṃ vṛntāt tāḷa-phalaṃ yathā ||

จากนั้น ข้าจะใช้ลูกศรคมกริบตัดศีรษะของเจ้าให้ร่วงหล่น ดุจดั่งสายลมที่พัดผลตาลสุกงอมให้ร่วงหล่นจากขั้ว

tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: then/thereafter)
śiraḥhead
śiraḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
teyour
te:
Sambandha (सम्बन्धः/षष्ठी)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन (genitive: your)
niśitaiḥsharp
niśitaiḥ:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootniśita (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (to śaraiḥ)
pātayiṣyāmiI will make fall / strike down
pātayiṣyāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√pat (धातु) with णिच् (causative)
Formलृट् (simple future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; णिच्-प्रयोगः (to cause to fall)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śaraiḥwith arrows
śaraiḥ:
Karana (करणम्)
TypeNoun
Rootśara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
mārutaḥwind
mārutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmāruta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kāla-sampakvamripened by time
kāla-sampakvam:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootkāla (प्रातिपदिक) + sampakva (कृदन्त, √pac धातु with sam-)
Formतत्पुरुष (कालेन सम्पक्वम् = कालेन परिपक्वम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (to tāḷaphalam)
vṛntātfrom the stalk
vṛntāt:
Apadana (अपादानम्)
TypeNoun
Rootvṛnta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (ablative: from the stalk)
tāḷa-phalampalm fruit
tāḷa-phalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottāḷa (प्रातिपदिक) + phala (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (ताळस्य फलम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
yathājust as
yathā:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमावाचक/प्रकारवाचक-अव्यय (as/just as)

"Then I will strike down his head with sharp arrows and throw him just as ripened palm fruit drops in the process of time."

L
Lakṣmaṇa
A
Atikāya
W
wind (māruta)
A
arrows

FAQs

A righteous warrior’s resolve is firm and purposeful; Dharma in battle is expressed through unwavering commitment to defeat adharma.

Lakṣmaṇa declares his intent to slay Atikāya, using a vivid simile to convey inevitability and precision.

Determination (dṛḍha-niścaya) and martial competence—Lakṣmaṇa speaks with controlled certainty rather than empty threat.