Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

त्रिशिरा–देवान्तक–महोदर–मत्त

महापार्श्व) वधः | Slaying of Trisira, Devantaka, Mahodara, and Matta (Mahaparsva

स तस्यशीर्षाण्यसिनाशितेनकिरीटजुष्टानिसकुण्डलानि ।क्रुद्धःप्रचिच्छेदसुतोऽनिलस्यत्वष्टुस्सुतस्येवशिरांसिशक्रः ।।।।

sa tasya śīrṣāṇy asinā śitena kirīṭajuṣṭāni sakuṇḍalāni |

kruddhaḥ praciccheda suto 'nilasya tvaṣṭuḥ sutasyeva śirāṃsi śakraḥ ||

แล้วบุตรแห่งพระพายก็โกรธจัด ใช้พระขรรค์คมกริบตัดศีรษะเหล่านั้นซึ่งประดับมงกุฎและตุ้มหูออกเสีย ดุจพระศักระ (อินทรา) ตัดเศียรวิศวรูป บุตรแห่งตวษฏฤ

सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
शीर्षाणिheads
शीर्षाणि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशीर्षन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
असिनाwith a sword
असिना:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
शितेनsharp
शितेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; 'sharp' (qualifying असिना)
किरीटजुष्टानिadorned with crowns
किरीटजुष्टानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिरीट (प्रातिपदिक) + जुष्ट (प्रातिपदिक; √जुष् + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (किरीटेन जुष्टानि/युक्तानि)
सकुण्डलानिwith earrings
सकुण्डलानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपपद) + कुण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; अव्ययीभावः (कुण्डलैः सह)
क्रुद्धःenraged
क्रुद्धः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'enraged' (qualifying सः)
प्रचिच्छेदsevered
प्रचिच्छेद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootछिद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; प्र-उपसर्ग
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to सः (Hanuman)
अनिलस्यof the Wind-god
अनिलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअनिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
त्वष्टुःof Tvashtri
त्वष्टुः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सुतस्यof (his) son
सुतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
इवlike
इव:
Upamana-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
शिरांसिheads
शिरांसि:
Upameya (उपमेय)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
शक्रःIndra
शक्रः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमान-कर्ता (simile agent)

Enraged wind god's son, cut off the three heads of Trisira adorned with earrings just as Indra cut off the heads of Vishwarupa, son of Twashta.

H
Hanumān (Anila-suta)
T
Triśiras
Ś
Śakra (Indra)
T
Tvaṣṭṛ
A
asi (sword)
K
kirīṭa (crowns)
K
kuṇḍala (earrings)

FAQs

The verse frames battlefield justice through a mythic parallel: when destructive power threatens cosmic and social order, decisive removal of that threat is presented as a dharmic necessity.

Hanumān, now controlling the opponent, uses the seized sword to behead Triśiras; the poet compares it to Indra’s slaying of Viśvarūpa.

Hanumān’s daṇḍa-nīti in war—firm execution of duty to protect allies and uphold the righteous cause.