Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

त्रिशिरा–देवान्तक–महोदर–मत्त

महापार्श्व) वधः | Slaying of Trisira, Devantaka, Mahodara, and Matta (Mahaparsva

दिवःक्षिप्तामिवोल्कांतांशक्तिंक्षिप्तामसङ्गताम् ।गृहीत्वाहरिशार्दूलोबभञ्ज च ननाद च ।।।।

divaḥ kṣiptām ivolkāṁ tāṁ śaktiṁ kṣiptām asaṅgatām | gṛhītvā hariśārdūlo babhañja ca nanāda ca ||

หอกนั้นพุ่งมาไม่ติดขัด ดุจอุกกาบาตตกจากสวรรค์; หนุมาน ผู้เป็นพยัคฆ์แห่งวานร จับไว้ หักสะบั้น แล้วเปล่งคำรามกึกก้อง

दिवःof heaven, from the sky
दिवः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; 'of heaven/sky'
क्षिप्ताम्thrown
क्षिप्ताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षिप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; 'thrown' (qualifying उल्काम्)
इवlike, as if
इव:
Upamana-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
उल्काम्a meteor, firebrand
उल्काम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootउल्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
ताम्that
ताम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
शक्तिम्javelin, spear
शक्तिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
क्षिप्ताम्thrown
क्षिप्ताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षिप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; 'thrown' (qualifying शक्तिम्)
असङ्गताम्unobstructed, unchecked
असङ्गताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअसङ्गत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; 'unobstructed/unchecked' (qualifying शक्तिम्)
गृहीत्वाhaving seized
गृहीत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootग्रह् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); 'having seized/taken'
हरिशार्दूलःtiger among monkeys (Hanuman)
हरिशार्दूलः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक) + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हरिणां शार्दूलः)
बभञ्जbroke, snapped
बभञ्ज:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभञ्ज् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ननादroared
ननाद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनद् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)

Hanuman, the best of monkeys, snapped the javelin flung by Trisira on him, which came down unobstructed like a meteor from heaven and the monkeys roared.

H
Hanumān
T
Triśiras
Ś
śakti (javelin)
H
heaven (div)

FAQs

Dharma is shown as fearless protection of the righteous cause: steadiness and self-mastery can neutralize even terrifying assaults.

Hanumān catches Triśiras’ javelin mid-flight and breaks it, turning the attack into a display of dominance.

Hanumān’s extraordinary courage and presence of mind (dhairya, sāmarthya).