Previous Verse
Next Verse

Shloka 88

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

स कुम्भकर्णोहृतकर्णनासोविदारितस्तेनरदैर्नखैश्च ।रोषाभिभूतःक्षतजार्द्रगात्रःसुग्रीवमाविध्यपिपेषभूमौ ।।।।

sa kumbhakarṇo hṛtakarṇanāso vidāritas tena radair nakhaiś ca |

roṣābhibhūtaḥ kṣatajārdragātraḥ sugrīvam āvidhya pipeṣa bhūmau ||

กุมภกรรณผู้ถูกตัดหูและจมูก ร่างกายฉีกขาดด้วยฟันและเล็บ เต็มไปด้วยความโกรธแค้น ร่างกายชุ่มไปด้วยเลือด เขาจับสุครีพทุ่มลงกับพื้นและบดขยี้

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
कुम्भकर्णःKumbhakarna
कुम्भकर्णः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkumbhakarṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
हृतकर्णनासःdeprived of ears and nose
हृतकर्णनासः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothṛta (कृदन्त; √hṛ धातु) + karṇa (प्रातिपदिक) + nāsā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः ‘हृतौ कर्णौ नासा च यस्य’
विदारितःtorn open
विदारितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvidārita (कृदन्त; √dṛ धातु, causative/denom. ‘to tear’)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्यय; ‘torn/split’
तेनby him (Sugriva)
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
रदैःwith teeth
रदैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootrada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
नखैःwith nails
नखैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootnakha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
रोषाभिभूतःovercome by rage
रोषाभिभूतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootroṣa (प्रातिपदिक) + abhibhūta (कृदन्त; abhi-√bhū धातु)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तृतीया-तत्पुरुषः ‘रोषेण अभिभूतः’
क्षतजार्द्रगात्रःwith limbs wet with blood
क्षतजार्द्रगात्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṣata (प्रातिपदिक) + jala (प्रातिपदिक) + ārdra (प्रातिपदिक) + gātra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः ‘क्षतजलेन आर्द्राणि गात्राणि यस्य’ (blood-wet limbs)
सुग्रीवम्Sugriva
सुग्रीवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आविध्यhaving flung/struck
आविध्य:
Kriya (क्रिया; पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootā-√vyadh (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive) ‘having hurled/struck down’
पिपेषcrushed; pounded
पिपेष:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√piṣ (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

Deprived of ears and nose by Sugriva, splitting with nails and teeth, Kumbhakarna was highly furious and pinning down Sugriva pounded him against the ground, limbs bespattered.

K
Kumbhakarṇa
S
Sugrīva

FAQs

Uncontrolled anger (krodha) is portrayed as a destructive force that drives violent excess; dharma values restraint even amid conflict.

After being mutilated, Kumbhakarṇa retaliates by slamming Sugrīva to the ground and crushing him.

Implicitly, the need for self-control; the verse highlights the vice of wrath rather than a virtue.