Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

कुम्भकर्णस्य प्रबोधनम्

The Awakening and Commissioning of Kumbhakarna

भ्रातुस्सभवनंगच्छन्रक्षोगणसमन्विम् ।कुम्भकर्णःपदन्यासैरकम्पयतमेदिनीम् ।।6.62.5।।

bhrātus sa bhavanaṁ gacchan rakṣogaṇa-samanvitam |

kumbhakarṇaḥ pada-nyāsair akampayat medinīm ||6.62.5||

เมื่อกุมภกรรณมุ่งไปยังวังของพี่ชาย โดยมีหมู่รากษสติดตามเป็นขบวน แผ่นดินก็สั่นสะเทือนด้วยแรงย่างก้าวของเขา

भ्रातुःof (his) brother
भ्रातुः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवनम्the residence
भवनम्:
कर्म (Karma/goal)
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गच्छन्going
गच्छन्:
कर्तृविशेषण (Qualifier of Karta)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण
रक्षः-गण-समन्वितम्accompanied by a troop of rakshasas
रक्षः-गण-समन्वितम्:
कर्मविशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त from सम्-अनु-√इ)
Formतत्पुरुष: रक्षोगणेन समन्वितम्; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'भवनम्' इति विशेषण
कुम्भकर्णःKumbhakarna
कुम्भकर्णः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootकुम्भकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पद-न्यासैःwith (his) footfalls/steps
पद-न्यासैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक) + न्यास (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: पदस्य न्यासः; पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
अकम्पयतshook/caused to tremble
अकम्पयत:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootअ-√कम्प् (धातु; causative √कम्प्)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; णिच्-प्रेरणार्थक (causative): 'caused to shake'
मेदिनीम्the earth
मेदिनीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

"O Brother of fierce valour! Get up. I have not seen anyone stronger than you among all beings."

K
Kumbhakarṇa
R
Rāvaṇa
R
Rākṣasa troops

FAQs

Power is portrayed as immense, but the epic’s dharma-teaching is that strength must be governed by right purpose; mere might is not moral legitimacy.

Kumbhakarṇa advances toward Rāvaṇa’s residence with an escort, displaying overwhelming physical force.

Vīrya (martial prowess/strength) is emphasized—an ability that becomes ethically meaningful only when aligned with dharma.