Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

कुम्भकर्णस्य प्रबोधनम्

The Awakening and Commissioning of Kumbhakarna

तदेतद्भयमुत्पन्नंत्रायस्वेमांमहबल ।नाशयत्वमिमानद्यतदर्थंबोधितोभवान् ।।6.62.18।।

tad etad bhayam utpannaṁ trāyasvemāṁ mahābala |

nāśaya tvam imān adya tadarthaṁ bodhito bhavān ||6.62.18||

ฉะนั้นความหวาดกลัวนี้จึงบังเกิดขึ้นแล้ว โอ้ผู้มีกำลังยิ่งใหญ่ โปรดคุ้มครองข้าพเจ้า จงทำลายพวกเขาเสียในวันนี้—นี่แหละคือเหตุที่ปลุกท่านขึ้นมา

तत्that
तत्:
विशेषण (Determiner)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
एतत्this
एतत्:
विशेषण (Determiner)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
भयम्fear
भयम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
उत्पन्नम्arisen
उत्पन्नम्:
विशेषण (Adjective)
TypeAdjective
Rootउत् + √पद्/√पद् (धातु) → उत्पन्न (क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भयम् इति विशेषणम्
त्रायस्वprotect
त्रायस्व:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootत्रा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
इमाम्this (woman/this one)
इमाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
महाबलO mighty-armed/strong one
महाबल:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमहा (अव्यय/उपसर्गवत्) + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास ('महान् बलः यस्य'); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
नाशयdestroy
नाशय:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootनश् (धातु) (णिच् causative)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
इमान्these
इमान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन
अद्यtoday/now
अद्य:
कालाधिकरण (Time adjunct)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (temporal adverb: today/now)
तदर्थम्for that purpose
तदर्थम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोगः (adverbial: 'for that purpose')
बोधितःinformed/awakened
बोधितः:
विशेषण (Adjective)
TypeAdjective
Root√बुध् (धातु) → बोधित (क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भवान् इति विशेषणम्
भवान्you (sir)
भवान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक/सर्वनामवत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (honorific 2nd person)

"Mighty strong I am, but such is the fear that has been created in me from them. You have been awakened, to destroy them. Reported Ravana."

R
Rāvaṇa
K
Kumbhakarṇa
V
vānaras (implied as ‘these’ enemies)
R
Rāma (implied as the cause of fear)

FAQs

A negative lesson in Dharma: fear and self-preservation can push a ruler to treat others as instruments; righteous leadership instead protects subjects through justice, not desperate violence.

Rāvaṇa confesses fear and urgently commands Kumbhakarṇa to destroy the enemy forces, stating that this is why he was awakened.

Not virtue but dependency: Rāvaṇa’s reliance on Kumbhakarṇa’s strength shows weakening resolve and strategic desperation.