Next Verse

Shloka 1

सीताविलापः—त्रिजटासान्त्वनं च

Sita’s Lament and Trijata’s Consolation

भर्तारंनिहतंदृष्टवालक्ष्मणंचमहाबलम् ।विललापभृशंसीताकरुणंशोककर्शिता ।।।।

bhartāraṃ nihataṃ dṛṣṭvā lakṣmaṇaṃ ca mahābalam |

vilalāpa bhṛśaṃ sītā karuṇaṃ śokakarśitā ||

เมื่อทอดพระเนตรเห็นพระสวามีสิ้นแล้ว และพระลักษมณ์ผู้ทรงมหาพลังก็ล้มลงด้วย พระนางสีดาผู้ถูกความโศกครอบงำ จึงร่ำไห้คร่ำครวญอย่างหนัก ด้วยถ้อยครวญอันเวทนา

भर्तारम्husband
भर्तारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म of दृष्ट्वा
निहतम्slain
निहतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनि + हत (हन्-धातु)
Formक्त-कृदन्त (past participle) from हन् with उपसर्ग नि; पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण of भर्तारम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), having seen
लक्ष्मणम्Lakshmana
लक्ष्मणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (also seen)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
महाबलम्mighty
महाबलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महत् बलम् यस्य), पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण of लक्ष्मणम्
विललापlamented
विललाप:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + ललप् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भृशम्intensely
भृशम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), तीव्रतावाचक
सीताSita
सीता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृ
करुणम्piteously
करुणम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकरुण (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसकलिङ्ग-एकवचन-द्वितीया (adverbial accusative)
शोककर्शिताwasted by grief
शोककर्शिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशोक + कर्शित (कृश्/कर्ष्-धातु)
Formतत्पुरुष-समास (शोकेन कर्शिता), क्त-कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण of सीता

On seeing her husband killed and also mighty Lakshmana, Sita became emotional in intense sorrow and cried piteously.

S
Sītā
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma includes acknowledging human grief without moral collapse. Sītā’s sorrow is real, yet her deeper commitment to truth and fidelity is tested rather than negated.

Sītā is shown a scene (deceptive in context) of Rāma and Lakṣmaṇa lying as if dead; she responds with intense lamentation.

Sītā’s deep love and loyalty, expressed through sincere mourning.