Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 21, Shloka 7
सागरप्रतीक्षा-क्रोधप्रादुर्भावः
Rama’s Vigil at the Ocean and the Rise of Wrath
असत्याचपुनस्सव्यंज्याघातविगतत्वचम् ।दक्षिणोदक्षिणंबाहुंमहापरिघसन्निभम् ।।6.21.7।।गोसहस्रप्रदारंमुपधायमहत्भुजम् ।अद्यमेमरणंवादतरणंसागरस्यवा ।।6.21.8।।तिरामोमतिंकृत्वामहाबाहुर्महोदधिम् ।अधिशिश्येचविधिवत्प्रयतोनियतोमुनिः ।।6.21.9।।
asyatā ca punas savyaṃ jyāghātavigatatvacam |
dakṣiṇo dakṣiṇaṃ bāhuṃ mahāparighasannibham ||6.21.7||
gosahasrapradāraṃm upadhāya mahat bhujam |
adya me maraṇaṃ vā taraṇaṃ sāgarasya vā ||6.21.8||
iti rāmo matiṃ kṛtvā mahābāhur mahodadhim |
adhiśiśye ca vidhivat prayato niyato muniḥ ||6.21.9||
พระกรซ้ายของพระองค์ด้านหนาเป็นตาปลาเพราะแรงสะบัดของสายธนูซ้ำแล้วซ้ำเล่า ส่วนพระกรขวา—ดุจท่อนเหล็กมหึมา—สึกกร่อนด้วยการถวายโคเป็นทานนับพัน ครั้นทรงตั้งพระทัยว่า “วันนี้จักมีแต่ความตายของเรา หรือการข้ามมหาสมุทรนี้” พระรามผู้มีพระกรอันยิ่งใหญ่จึงบรรทมลงต่อหน้ามหาสมุทร ตามพิธีอันถูกต้อง ด้วยความสำรวมและวินัยดุจฤๅษี
The waves rose up tossing and whirling about. The agitated Nagas and Rakshasas were thrown up by a highly disturbed ocean that produced a great sound.
FAQs
Dharma is steadfast resolve joined to disciplined method: Rāma does not act from mere rage; he undertakes a vow-like, rule-bound posture, committing himself to truthful determination (satya-saṅkalpa) for a righteous end.
At the seashore, facing the obstacle of the ocean before reaching Laṅkā, Rāma forms a decisive resolve—either to cross or to die—and assumes a restrained, ascetic stance.
Dhairya and saṅkalpa (fortitude and resolve), tempered by niyama (self-restraint).