Previous Verse

Shloka 36

दूत-नीति, शुक-प्रसङ्गः

Envoy-Ethics and the Episode of Śuka

नाघातयत्तदारामश्श्रुत्वातत्परिदेवनम् ।वानरानब्रवीद्रामोमुच्यतांदूतआगतः ।।।।

nāghātayat tadā rāmaḥ śrutvā tat-paridevanam |

vānarān abravīd rāmo mucyatāṃ dūta āgataḥ ||

ครั้นพระรามได้สดับคำคร่ำครวญนั้น ก็ทรงห้ามมิให้ทำร้าย แล้วตรัสแก่เหล่าวานรว่า “จงปล่อยเขาเถิด เขามาในฐานะทูต”

ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
सागरवेलायाम्on the seashore
सागरवेलायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसागरवेला (प्रातिपदिक; सागर+वेला)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
दर्भान्kusa grass
दर्भान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
आस्तीर्यhaving spread
आस्तीर्य:
Kriya (क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ√स्तृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): ‘having spread’
राघवःRaghava (Rama)
राघवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अञ्जलिम्folded hands (salutation)
अञ्जलिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्राङ्मुखःfacing east
प्राङ्मुखः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राङ्मुख (प्रातिपदिक; प्राक्+मुख)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of राघवः)
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): ‘having done/made’
प्रतिशिश्येlay down
प्रतिशिश्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति√शी (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
महोदधेःof the great ocean
महोदधेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहोदधि (प्रातिपदिक; महा+उदधि)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
बाहुम्arm
बाहुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भुजगभोगाभम्resembling a serpent's coil
भुजगभोगाभम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभुजगभोगाभ (प्रातिपदिक; भुजग+भोग+आभ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of बाहुम्)
उपधायhaving placed
उपधाय:
Kriya (क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootउप√धा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): ‘having placed/rested’
अरिसूदनःdestroyer of foes
अरिसूदनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअरिसूदन (प्रातिपदिक; अरि+सूदन)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपाधि (epithet of Rama)

Ravana the tiger among Rakshasas, after having heard Shardula's words decided within himself and said to Suka who is good at work praising him very much as usual.

R
Rāma
V
Vānaras
Ś
Śuka (implied as the envoy)

FAQs

Dharma of warfare: an envoy must not be harmed. Rāma upholds maryādā (righteous limits) even toward an enemy messenger.

Śuka is captured and lamenting; Rāma intervenes and orders the Vānaras to release him because he is an envoy.

Restraint and justice: Rāma enforces ethical boundaries, showing principled leadership over anger or retaliation.