Previous Verse
Next Verse

Shloka 93

विभीषणागमनम्

Vibhīṣaṇa’s Arrival and the Debate on Refuge

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

ity uktvā paruṣaṃ vākyaṃ rāvaṇaṃ rāvaṇānujaḥ | ājagāma muhūrtena yatra rāmaḥ salakṣmaṇaḥ ||

เมื่อกล่าวถ้อยคำอันรุนแรงต่อทศกัณฐ์แล้ว น้องชายของทศกัณฐ์คือวิภีษณะก็เร่งรุดไป และในชั่วครู่ก็ถึงที่ซึ่งพระรามประทับพร้อมพระลักษมณ์

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-सूचक (quotative particle: "thus")
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त/अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वक्रिया (having said)
परुषम्harsh
परुषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (qualifying vākyaṃ)
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
रावणम्Ravana (to Ravana)
रावणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; प्रति-सम्बोधन-लक्ष्य (object addressed)
रावणानुजःRavana's younger brother (Vibhishana)
रावणानुजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक) + अनुज (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive tatpuruṣa): रावणस्य अनुजः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
आजगामcame/reached
आजगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) उपसर्ग: आ-
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
मुहूर्तेनin a short while
मुहूर्तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; काल-करणे (instrumental of time: "within a short while")
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-सम्बन्ध (relative adverb: where)
रामःRama
रामः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
सलक्ष्मणःwith Lakshmana
सलक्ष्मणः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपपद) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formउपपद-समासार्थक/सह-अर्थे प्रयोगः ("with" sense); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; रामस्य विशेषणम् (Rama accompanied by Lakshmana)

Vibheeshana, having addressed Ravana in harsh language, reached Rama and Lakshmana in a short while.

V
Vibhīṣaṇa
R
Rāvaṇa
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

One should align with dharma even when it requires breaking ties with adharmic authority; truthful speech and righteous direction are prioritized over family allegiance.

Vibhīṣaṇa leaves after confronting Rāvaṇa and heads toward Rāma’s side.

Integrity (satya-niṣṭhā) and discernment (viveka) in choosing the righteous refuge.