Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

पुष्पकविमानयात्रा—सेतुबन्धादि-दर्शनम्

Pushpaka Aerial Journey and Survey of Sacred Landmarks

असौसुतनुशैलेन्द्रत्रकूटःप्रकाशते ।अत्रमांकैकयीपुत्रप्रसादयितुमागतः ।।।।

asau sutanu śailendraś citrakūṭaḥ prakāśate | atra māṃ kaikayīputraḥ prasādayitum āgataḥ ||

โอ้ผู้มีอวัยวะงาม ดูเถิด จิตรากูฏะ ผู้เป็นราชาแห่งขุนเขา ส่องประกายอยู่โน้น; และ ณ ที่นี้เอง โอรสแห่งไกเกยีได้มาขอวิงวอนให้เรากลับไปรับราชสมบัติ

etethese
ete:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात-अव्ययम्
tāpasa-āvāsāḥabodes of ascetics
tāpasa-āvāsāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottāpasa + āvāsa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्; समासः: तापसानाम् आवासाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
dṛśyanteare seen
dṛśyante:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
tanumadhyameO slender-waisted one
tanumadhyame:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Roottanu + madhyama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सम्बोधन, एकवचनम्; समासः: तनुः मध्यः यस्याः सा (बहुव्रीहि)
atriḥAtri
atriḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootatri (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
kulapatiḥclan-chief, patriarch
kulapatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkulapati (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; apposition to atriḥ
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (where)
sūrya-vaiśvānara-upamaḥlike the sun and fire
sūrya-vaiśvānara-upamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsūrya + vaiśvānara + upama (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (for atriḥ); समासः: सूर्येण वैश्वानरेण च उपमः (उपमान-तत्पुरुष; sense: comparable to sun and fire)

"Broad eyed Sita, there lies Ravana, the Rakshasa king, who by virtue of boon tortured people, destroyed by me on your account."

C
Citrakūṭa
K
Kaikeyī
B
Bharata

FAQs

Dharma is steadfastness to one’s vow and rightful duty: even affectionate persuasion cannot override a commitment made to uphold truth and righteousness.

Rāma points out Citrakūṭa and recalls Bharata’s visit during exile to request Rāma’s return to kingship.

Rāma’s satya (truthfulness) and resolve; Bharata’s devotion and humility in seeking what he believes benefits the kingdom.