Shloka 22
युद्धकाण्डे द्वादशः सर्गः — रावणस्य परिषद्-सम्बोधनं कुम्भकर्णस्य नीत्युपदेशश्च
Ravana’s Council Address and Kumbhakarna’s Counsel
मानुष्यान्नोभयंनास्तितथापितुविमृश्यताम् ।।6.12.22।।तदादेवासुरेयुद्धेयुष्माभिस्सहितोऽजयम् ।तेमेभवन्तश्चतथासुग्रीवप्रमुखान्हरीन् ।।6.12.23।।परेपारेसमुद्रस्यपुरस्कृत्यनृपात्मजौ ।सीतायाःपदवींप्राप्यसम्प्राप्तौवरुणालयाम् ।।6.12.24।।
mānuṣyān no bhayaṃ nāsti tathāpi tu vimṛśyatām ||6.12.22||
tadā devāsure yuddhe yuṣmābhiḥ sahito 'jayam |
te me bhavantaś ca tathā sugrīvapramukhān harīn ||6.12.23||
pare pāre samudrasya puraskṛtya nṛpātmajau |
sītāyāḥ padavīṃ prāpya samprāptau varuṇālayām ||6.12.24||
เรามิได้หวาดกลัวมนุษย์เพียงลำพัง; กระนั้นก็ควรใคร่ครวญให้ถี่ถ้วน. ครั้งสงครามระหว่างเทวะกับอสูร เราได้ชัยชนะร่วมกับพวกท่าน; บัดนี้ท่านทั้งหลายจงยืนหยัดเคียงข้างเราอีกครั้ง. ดูเถิด พระรามและพระลักษมณ์ โดยให้สุครีพและเหล่าวานรผู้นำอยู่เบื้องหน้า ได้ถึงฝั่งไกลแห่งมหาสมุทร—ที่พำนักของพระวรุณ—เมื่อได้พบหนทางที่จะนำไปสู่พระนางสีดาแล้ว.
"Even so, a huge destruction was done to us, by a single monkey. The consequences of their acts are unpredictable. Tell me what is there in your mind, according to your own understanding."
FAQs
It contrasts pride with prudent deliberation: even when one feels powerful, dharma demands sober assessment. It also affirms that a righteous objective (recovering Sītā) mobilizes allies and enables extraordinary progress.
Rāvaṇa addresses his council, claiming fearlessness toward humans while urging deliberation, and reports that Rāma and Lakṣmaṇa with Sugrīva’s Vānaras have reached the ocean’s far side in their effort to reclaim Sītā.
On the dharmic side (implied): steadfastness and purposeful leadership. On the speaker’s side: confidence shading into hubris, tempered briefly by the need for counsel.