Shloka 177
समुद्रलङ्घनारम्भः
Commencement of the Ocean-Crossing
सेविते वारिधाराभिः पतगैश्च निषेविते।चरिते कैशिकाचार्यैरैरावतनिषेविते।।5.1.174।।सिंहकुञ्जरशार्दूलपतगोरगवाहनैः।विमानैः सम्पतद्भिश्च विमलैः समलङ्कृते।।5.1.175।।वज्राशनिसमाघातैः पावकैरुपशोभिते।कृतपुण्यैर्महाभागैः स्वर्गजिद्भिरलङ्कृते।।5.1.176।।वहता हव्यमत्यर्धं सेविते चित्रभानुना।ग्रहनक्षत्रचन्द्रार्कतारागण विभूषिते।।5.1.177।।महर्षिगणगन्धर्वनागयक्षसमाकुले।विविक्ते विमले विश्वे विश्वावसुनिषेविते।।5.1.178।।देवराजगजाक्रान्ते चन्द्रसूर्यपथे शिवे।विताने जीवलोकस्य वितते ब्रह्मनिर्मिते।।5.1.179।।बहुशः सेविते वीरैर्विद्याधरगणैर्वरैः।जगाम वायुमार्गे तु गरुत्मानिव मारुतिः।।5.1.180।।
sevite vāridhārābhiḥ patagaiś ca niṣevite | carite kaiśikācāryair airāvataniṣevite ||
siṃhakuñjaraśārdūlapatagoragavāhanaiḥ | vimānaiḥ sampatadbhiś ca vimalaiḥ samalaṅkṛte ||
vajrāśanisamāghātaiḥ pāvakair upaśobhite | kṛtapuṇyair mahābhāgaiḥ svargajidbhir alaṅkṛte ||
vahatā havyam atyarthaṃ sevite citrabhānunā | grahanakṣatracandrārkatārāgaṇavibhūṣite ||
maharṣigaṇagandharvanāgayakṣasamākule | vivikte vimale viśve viśvāvasuniṣevite ||
devarājagajākrānte candrasūryapathe śive | vitāne jīvalokasya vitate brahmanirmite ||
bahuśaḥ sevite vīrair vidyādharagaṇair varaiḥ | jagāma vāyumārge tu garutmān iva mārutiḥ ||
ดุจครุฑ มารุติพุ่งไปตามมรรคาแห่งลม ผ่านห้วงอากาศอันกว้างใหญ่บริสุทธิ์—มีเมฆฝนและหมู่นกอาศัย เป็นทางสัญจรของครูผู้เชี่ยวชาญศิลป์คีตะและนาฏยะในสวรรค์ และงดงามด้วยวิมานอันสุกใสส่องประกาย ซึ่งเทียมด้วยสิงห์ คชสาร เสือ นก และนาค ทั้งยังรุ่งเรืองด้วยเปลวเพลิงดุจแรงกระแทกแห่งวัชระและอสนีบาต ประดับด้วยผู้มีบุญ ผู้มีมหาภาค ผู้ชนะสวรรค์ด้วยเดชแห่งตน และมีจิตรภาณุ—พระอัคนีเทพ—ผู้ทรงหอบหิวยะบูชาอย่างอุดมมาร่วมสถิต ท้องฟ้านั้นประดับด้วยดาวเคราะห์ กลุ่มดาว จันทรา สุริยา และหมู่ดาวนับไม่ถ้วน แน่นขนัดด้วยหมู่มหาฤษี คนธรรพ์ นาค และยักษ์ อีกทั้งวิศวาวสุยังเสด็จมาเยือน เป็นทางอันเป็นมงคลของจันทราและสุริยา เป็นลานของช้างไอราวตะแห่งพระอินทร์ และเป็นฉัตรกว้างใหญ่เหนือโลกแห่งชีวิต อันพรหมทรงเนรมิต—ซึ่งเหล่าวีรชนและวิทยาธรผู้ประเสริฐมักผ่านไปมาเนืองๆ
Hanuman passed through the path of wind like Garuda. The region was refreshed with clouds that released torrents of rain and frequented by birds. The great masters of music (Tumburu, Narada and Gandharvas) trained in Kasika moved there driven by lions, elephants, tigers, birds and serpents and were moving in different aerial vehicles. It was splendid with god at fire who strikes fiercely like thunderbolt. It was inhabited by great sages who had acquired merit. The region was traversed by fire-god who carried havis in large quantities earnestly. It was decorated with planets, constellations, Moon, Sun and clusters of stars. It was filled with groups of greal sages, gandharvas, nagas and yakshas. It was isolated part of the universe traversed by the king of gandharvas like Vishvavasu. It was an auspicious path for Moon and Sun, a sporting ground for Airavata, the vehicle of lord Indra. It was an extensive world of living beings created by Brahma. It was frequented by many heroes ascending to heaven and blocked by vidyadharas.
FAQs
The passage frames Hanumān’s journey within ṛta-like cosmic order: even a heroic act is situated in a universe sustained by merit, sacrifice (havis), and auspicious pathways—suggesting dharma as harmony between personal effort and the moral-cosmic fabric.
Hanumān is in mid-flight over the ocean, moving through celestial regions populated by divine and semi-divine beings and marked by cosmic phenomena.
Transcendent focus and spiritual stamina—Hanumān moves unwaveringly through wondrous distractions, keeping the mission of truth (finding Sītā) central.