Shloka 12

स ददर्श ततस्सालमविदूरे हरीश्वरः।सुपुष्पमीषत्पत्राढ्यं भ्रमरैरुपशोभितम्।।

sa dadarśa tataḥ sālam avidūre harīśvaraḥ | supuṣpam īṣat-patrāḍhyaṃ bhramarair upaśobhitam ||

แล้วจอมแห่งวานรได้เห็นไม่ไกลนัก ต้นศาลต้นหนึ่ง อัดแน่นด้วยดอกไม้ มีใบอ่อนพอประมาณ และงดงามด้วยหมู่ภมรที่บินวน

सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Time-context)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (temporal-sequential adverb)
सालम्a śāla tree
सालम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अविदूरेnot far away
अविदूरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootअविदूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (adjectival locative: 'not far away')
हरीश्वरःlord of the monkeys
हरीश्वरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootहरि-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): हरिणाम् ईश्वरः
सुपुष्पम्well-flowered
सुपुष्पम्:
Karma (कर्म/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootसु-पुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय: सु + पुष्प (well-flowered)
ईषत्slightly
ईषत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Modifier)
TypeIndeclinable
Rootईषत् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाणवाचक (degree adverb: 'slightly/a little')
पत्राढ्यम्rich in leaves
पत्राढ्यम्:
Karma (कर्म/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootपत्र-आढ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष: पत्रैः आढ्यः (rich in leaves)
भ्रमरैःby bees
भ्रमरैः:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootभ्रमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
उपशोभितम्adorned/beautified
उपशोभितम्:
Karma (कर्म/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootउप-शुभ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्यय

Then the chief of monkeys saw a sala tree looking lovely with tender leaves and flowers graced by bees.

S
Sugrīva
Ś
śāla tree (sāla)
B
bees (bhramara)

FAQs

Hospitality and readiness to honor guests: noticing a suitable place and materials to seat Rāma anticipates respectful conduct (satkāra) as part of righteous relationship-building.

Sugrīva notices a nearby flowering śāla tree that can provide branches to make seats for Rāma and Lakṣmaṇa.

Attentiveness and reverence: Sugrīva’s quick observation supports dignified reception of allies.