Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

हनूमद्विक्रम-प्रशंसा तथा महेन्द्रारोहणम्

Hanuman’s Self-Assertion of Power and Ascent of Mount Mahendra

वासवस्य सवज्रस्य ब्रह्मणो वा स्वयम्भुवः।विक्रम्य सहसा हस्तादमृतं तदिहानये।।4.67.29।।लङ्कां वापि समुत्क्षिप्य गच्छेयमिति मे मतिः।

vāsavasya sa-vajrasya brahmaṇo vā svayambhuvaḥ | vikramya sahasā hastād amṛtaṃ tad ihānaye || 4.67.29 || laṅkāṃ vāpi samutkṣipya gaccheyam iti me matiḥ |

เรามั่นใจว่าแม้จะเผชิญหน้ากับวาสวะผู้ทรงวัชระ (พระอินทร์) หรือแม้พรหมผู้บังเกิดด้วยตนเอง ก็ยังอาจฉวยอมฤตจากพระหัตถ์แล้วนำมาที่นี่ได้ในทันที; อีกทั้งเรายังเชื่อว่าอาจถอนลังกาทั้งเมืองแล้วยกพาไปได้

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus/in that manner)
वानरश्रेष्ठम्the best of monkeys
वानरश्रेष्ठम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवानर-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक; वानर + श्रेष्ठ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तम् इति विशेषणम्/अप्पोजिशन
गर्जन्तम्roaring
गर्जन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√गर्ज् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तम् इति विशेषणम्
अमितौजसम्of immeasurable might
अमितौजसम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअमित-ओजस् (प्रातिपदिक; अमित + ओजस्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तम् इति विशेषणम्
प्रहृष्टाःdelighted
प्रहृष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-√हृष् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; हरयः इति विशेषणम्
हरयःmonkeys
हरयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: there)
समुदैक्षन्तlooked at
समुदैक्षन्त:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उद्-√ईक्ष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
विस्मिताःastonished
विस्मिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-√स्मि (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; हरयः इति विशेषणम्

'I think I can encounter Indra, wielder of the thunderbolt and obtain nectar from his hands. I can even confront Brahma, the self-born creator courageously. I can even uproot Lanka and carry it.'

H
Hanuman
V
Vāsava (Indra)
V
vajra (thunderbolt)
B
Brahmā (Svayambhū)
A
amṛta (nectar)
L
Laṅkā

FAQs

Dharma is restraint and right use of power: even claiming world-shaking ability, Hanuman’s purpose remains the righteous mission, not domination.

Hanuman intensifies his assurances, describing extreme feats to remove the vanaras’ fear about the task ahead.

Atibala (extraordinary might) yoked to sevā-bhāva (service-mindset): strength is presented as a tool for dharma, not ego.