Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

हनूमद्विक्रम-प्रशंसा तथा महेन्द्रारोहणम्

Hanuman’s Self-Assertion of Power and Ascent of Mount Mahendra

पन्नगाशनमाकाशे पतन्तं पक्षिसेविते।वैनतेयमहं शक्तः परिगन्तुं सहस्रशः।।4.67.14।।

pannagāśanam ākāśe patantaṃ pakṣisevite | vainateyam ahaṃ śaktaḥ parigantuṃ sahasraśaḥ ||

ข้าพเจ้าสามารถโผเวียนรอบไวเนเตยะ—ครุฑผู้กลืนกินนาค—ได้ถึงพันครั้ง ขณะท่านบินอยู่ในนภาที่เหล่านกสถิตสัญจร

पन्नगाशनम्snake-eater (Garuda)
पन्नगाशनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपन्नग + आशन (प्रातिपदिक)
Formसमासः—तत्पुरुषः (कर्मधारय/उपपद): ‘snake-eater’; नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular); वैनतेयम् इत्यस्य विशेषणम्
आकाशेin the sky
आकाशे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी (locative), एकवचन (singular)
पतन्तम्flying
पतन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular); वैनतेयम् इति विशेषणम्—‘flying’
पक्षिसेवितेfrequented by birds
पक्षिसेविते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपक्षि + सेवित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सेव्)
Formसमासः—तत्पुरुषः: ‘frequented by birds’; भूतकृदन्त ‘सेवित’; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; आकाशे इति विशेषणम्
वैनतेयम्Vainateya (Garuda)
वैनतेयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैनतेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
शक्तःable
शक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √शक्)
Formभूतकृदन्त (past participle) ‘able’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् इति विशेषणम्
परिगन्तुम्to go around
परिगन्तुम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootपरि-गम् (धातु)
Formतुमुनन्त (infinitive)
सहस्रशःa thousand times
सहस्रशः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)

'I am capable of circumambulating a thousand times the great Garuda who consumes snakes and flies in the sky, the abode of birds.

H
Hanumān
V
Vainateya (Garuḍa)
V
Vinatā
S
Sky (ākāśa)

FAQs

The verse supports dharma by removing doubt: truthful assurance of competence helps a righteous collective act decisively.

Hanumān continues his declaration of speed and endurance using Garuḍa as a benchmark.

Swiftness and perseverance used for service.