Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

हनूमद्बलप्रबोधनम् / Jāmbavān Rekindles Hanūmān’s Power

सा तु तत्रैव सम्भ्रान्ता सुव्रता वाक्यमब्रवीत्।एकपत्नीव्रतमिदं को नाशयितुमिच्छति।।।।

sā tu tatraiva sambhrāntā suvratā vākyam abravīt |

ekaptnīvratam idaṃ ko nāśayitum icchati ||

นางผู้ทรงศีลและมั่นคงในวรตะ ครั้นตื่นตระหนกอยู่ ณ ที่นั้น จึงกล่าวว่า “นี่คือวรตะแห่งความซื่อสัตย์ต่อสามีเพียงผู้เดียว ผู้ใดกันปรารถนาจะทำลาย?”

साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तुbut, indeed
तु:
Sambandha-sūcaka (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय (particle: but/indeed)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (there)
एवitself, indeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
सम्भ्रान्ताbewildered, agitated
सम्भ्रान्ता:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-भ्रान्त (कृदन्त; √भ्रम् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
सुव्रताa chaste woman (of good vow)
सुव्रता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसु + व्रत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारयः (सुन्दरं व्रतं यस्याः)
वाक्यम्words, speech
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
एकपत्नीव्रतम्the vow of one husband (monogamy)
एकपत्नीव्रतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएक + पत्नी + व्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (एकपत्नीसम्बन्धि व्रतम्)
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
कःwho?
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
नाशयितुम्to destroy
नाशयितुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√नश् (धातु) (णिच् causative: नाशय-)
Formतुमुन् (infinitive), अव्ययभाव; प्रयोजन (purpose)
इच्छतिwishes
इच्छति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√इष् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

'She was bewildered by this and being chaste and strict observer of chastiny she said,'Who is it that has destroyed my monoandry?

A
Anjanā

FAQs

Steadfast fidelity and protection of one’s vows (vrata) are treated as Dharma; moral integrity is defended even under pressure.

Anjanā reacts to the Wind-god’s approach and asserts her commitment to exclusive marital fidelity.

Anjanā’s chastity, courage, and clarity about dharmic boundaries (maryādā) are emphasized.