Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

सम्पातिवृत्तान्तः

Sampāti’s Account and the Sage Niśākara

अस्य विन्ध्यस्य शिखरे पतितोऽस्मि पुरावने।सूर्यतपपरीताङ्गो निर्दग्धस्सूर्यरश्मिभिः।।4.60.4।।

asya vindhyasya śikhare patito 'smi purā vane | sūryatāpa-parītāṅgo nirdagdhaḥ sūryaraśmibhiḥ || 4.60.4 ||

กาลก่อน ข้าพเจ้าตกลงบนยอดเขาวินธยะนี้ ถูกความร้อนแห่งพระสุริยะเผาผลาญ และถูกรัศมีของพระองค์แผดไหม้ทั่วกาย

अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
विन्ध्यस्यof Vindhya
विन्ध्यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविन्ध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
शिखरेon the peak
शिखरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootशिखर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
पतितःfallen
पतितः:
क्रिया (Kriyā; participial predicate)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्यय (PPP), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; ‘fallen’
अस्मिI am
अस्मि:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन
पुराformerly/long ago
पुरा:
सम्बन्ध (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (formerly)
वनेin the forest
वने:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सूर्यतपपरीताङ्गःwith limbs scorched by sun-heat
सूर्यतपपरीताङ्गः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसूर्यतप + परीत + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (सूर्यतपेन परीतानि अङ्गानि यस्य = whose limbs are enveloped by sun-heat); परीत = क्त-प्रत्यय
निर्दग्धःburnt/scorched
निर्दग्धः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनिर्दह् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्यय (PPP), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन
सूर्यरश्मिभिःby the sun’s rays
सूर्यरश्मिभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसूर्य + रश्मि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुषः (सूर्यस्य रश्मयः)

Scorched by the rays of the Sun, I was burnt totally and fell on the peak of this mount Vindhya years ago.

S
Sampāti
V
Vindhya
S
Sun (Sūrya)

FAQs

Actions have consequences; endurance in suffering and honest acknowledgement of one’s condition align with dharma and prepare the ground for truthful self-reporting.

Sampāti begins describing the origin of his crippled state—his fall onto Vindhya after being scorched by the Sun.

Truthful self-disclosure and resilience in adversity.