Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

सम्पातिवाक्यम्

Sampāti’s Counsel and the Revelation of Laṅkā

रामस्य यदिदं कार्यं कर्तव्यं प्रथमं मया।जरया च हृतं तेजः प्राणाश्च शिथिला मम।।4.58.14।।

rāmasya yad idaṃ kāryaṃ kartavyaṃ prathamaṃ mayā |

jarayā ca hṛtaṃ tejaḥ prāṇāś ca śithilā mama || 4.58.14 ||

กิจของพระรามนี้ควรเป็นหน้าที่ที่ข้าพเจ้าต้องทำก่อนเป็นอันดับแรก แต่ชราภาพได้พรากพลังเดชของข้าพเจ้าไป และกำลังชีวิตของข้าพเจ้าก็อ่อนแรงลงแล้ว

रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
इदम्this
इदम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम
कार्यम्task
कार्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कर्तव्यम्to be done/duty
कर्तव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कर्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण; क्तव्यत्-प्रत्यय (gerundive/obligatory) ‘to be done’
प्रथमम्first
प्रथमम्:
Discourse/Manner (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-प्रयोग (adverbial accusative)
मयाby me
मया:
Kartr̥/Agent-instrument (कर्ता/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
जरयाby old age
जरया:
Karana/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
and
:
Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
हृतम्taken away
हृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootहृ (धातु) → हृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्यय (past passive participle) ‘taken away’
तेजःvigor/energy
तेजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्राणाःvital breaths/strength
प्राणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
शिथिलाःslackened/weakened
शिथिलाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशिथिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (of प्राणाः)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

'I saw a young lady of beautiful appearance, adorned with all kinds of ornaments borne away by the evil-minded Ravana. That dainty lady was calling out, 'O Rama, O Lakshmana' and was crying aloud. She was throwing away her ornaments and waswriggling to get out of Ravana's grip.

R
Rāma
S
Sampāti

FAQs

Prioritizing duty while acknowledging limitations truthfully: dharma includes intention and effort, not mere physical capacity.

Sampāti expresses willingness to help Rāma but admits that old age prevents direct action.

Humility with commitment: he claims responsibility without boasting and speaks honestly about weakness.