Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

किष्किन्धाकाण्डे षट्त्रिंशः सर्गः — सुग्रीवस्य भय-त्यागः, कृतज्ञता, तथा लक्ष्मणेन सान्त्वन-प्रेरणा

Sugriva’s Reassurance and Lakshmana’s Counsel

प्रणष्टा श्रीश्च कीर्तिश्च कपिराज्यं च शाश्वतम्।रामप्रसादात्सौमित्रे पुन: प्राप्तमिदं मया।।।।

praṇaṣṭā śrīś ca kīrtiś ca kapirājyaṃ ca śāśvatam |

rāmaprasādāt saumitre punaḥ prāptam idaṃ mayā ||

โอ้ โสมิตรี ความรุ่งเรือง เกียรติยศ และแม้ราชอำนาจอันยั่งยืนแห่งอาณาจักรวานร—ซึ่งเคยสูญสิ้น—ข้าพเจ้าได้กลับคืนมาอีกครั้งด้วยพระกรุณาแห่งพระราม

प्रणष्टाlost
प्रणष्टा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + नश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘श्रीः’ इत्यस्य विशेषणम्
श्रीःprosperity/splendour
श्रीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
कीर्तिःfame
कीर्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
कपिराज्यम्the monkey-kingdom
कपिराज्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपि + राज्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः: कपीनां राज्यम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
शाश्वतम्everlasting/permanent
शाश्वतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशाश्वत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कपिराज्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
रामप्रसादात्by Rama's grace
रामप्रसादात्:
Hetu (हेतु/निमित्त)
TypeNoun
Rootराम + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः: रामस्य प्रसादः); पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
सौमित्रेO Saumitri (Lakshmana)
सौमित्रे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
प्राप्तम्(has been) regained/obtained
प्राप्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘इदम्’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम्; आसीत् इति अध्याहार्य (elliptic ‘has been obtained’)
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; त्रिलिङ्ग-प्रयोग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन

'O Saumitri! my prosperity, fame and the permanent sovereignty of vanaras had been lost. It was regained by the grace of Rama.

S
Sugriva
L
Lakshmana (Saumitri)
R
Rama

FAQs

Gratitude and truthful acknowledgment of help are dharmic: Sugriva openly credits Rama as the cause of his restored fortune and rule.

Sugriva explains to Lakshmana that Rama’s intervention (in Vāli’s fall) restored his status, setting the moral basis for Sugriva’s obligation to aid Rama in return.

Kṛtajñatā (gratitude): recognizing benefaction as a binding moral duty.