Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

कृतघ्ननिन्दा तथा सुग्रीवप्रबोधनम्

Condemnation of Ingratitude and Admonition of Sugriva

स त्वं ग्राम्येषु भोगेषु सक्तो मिथ्याप्रतिश्रवः।न त्वां रामो विजानीते सर्पं मण्डूकराविणम्।।।।

sa tvaṃ grāmyeṣu bhogeṣu sakto mithyā-pratiśravaḥ |

na tvāṃ rāmo vijānīte sarpaṃ maṇḍūka-rāviṇam ||

แต่เจ้ากลับหมกมุ่นในความสุขหยาบช้า และผูกพันด้วยคำมั่นอันเท็จ พระรามมิได้รู้ตัวตนของเจ้า—เจ้าดุจงูที่ร้องเรียกความสนใจด้วยเสียงอึ่งอ่าง

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
ग्राम्येषुin worldly
ग्राम्येषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootग्राम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative, 7th), बहुवचन; ‘भोगेषु’ इत्यस्य विशेषणम्
भोगेषुin pleasures
भोगेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
सक्तःattached/engaged
सक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसञ्ज् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्
मिथ्याप्रतिश्रवःone of false promises
मिथ्याप्रतिश्रवः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमिथ्या (अव्यय) + प्रतिश्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समासः (मिथ्या प्रतिश्रवः)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (Accusative, 2nd), एकवचन
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विजानीतेrecognizes/knows
विजानीते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + ज्ञा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
सर्पम्a serpent
सर्पम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान-रूपेण
मण्डूकराविणम्croaking like a frog
मण्डूकराविणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमण्डूक (प्रातिपदिक) + राविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मण्डूकस्य रावः यस्य/राविन्)

'O Sugriva! the path by which Vali went is not closed.I wish you do not follow him. You stand by the promise made.

L
Lakṣmaṇa
S
Sugrīva
R
Rāma

FAQs

Satya (truthfulness) is a pillar of dharma; making promises and failing them—while indulging in pleasure—is portrayed as deceptive and spiritually dangerous.

Lakṣmaṇa denounces Sugrīva’s delay and indulgence, implying that Rāma’s earlier trust misjudged Sugrīva’s character.

Integrity—being reliable in word and deed, rather than performative speech.