Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

शरत्प्रवेशे रामविलापः तथा सुग्रीवप्रमादे लक्ष्मणप्रेषणम्

Autumn’s Onset: Rama’s Lament and Lakshmana Sent to Sugriva

निस्संशयं कार्यमवेक्षितव्यंक्रियाविशेषोऽह्यनुवर्तितव्यः।ननु प्रवृत्तस्य दुरासदस्यकुमार कार्यस्य फलं च चिन्त्यम्।।

nissaṁśayaṁ kāryam avekṣitavyaṁ kriyāviśeṣo hy anuvartitavyaḥ | nanu pravṛttasya durāsadasya kumāra kāryasya phalaṁ ca cintyam ||

ดูก่อนผู้เป็นที่รัก งานนี้ควรตรวจตราให้แน่ชัดโดยไม่ต้องสงสัย และควรดำเนินการด้วยความรอบคอบเป็นพิเศษ เพราะเมื่อกิจอันยากยิ่งและน่าเกรงขามได้เริ่มขึ้นแล้ว โอรสกษัตริย์เอ๋ย ผลแห่งงานนั้นก็ควรใคร่ครวญให้ถี่ถ้วน

nissaṁśayamundoubtedly
nissaṁśayam:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnis-saṁśaya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverb): 'संशयम् विना'
kāryamthe task
kāryam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; here as object of obligation with -tavya (to be considered)
avekṣitavyamshould be examined
avekṣitavyam:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootava-√īkṣ (ईक्ष्) (धातु)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive/obligative), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'अवेक्षितव्यम्' = should be examined/considered
kriyā-viśeṣaḥa special action/effort
kriyā-viśeṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkriyā (प्रातिपदिक) + viśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष: 'क्रियायाः विशेषः' (a special procedure/effort)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
anuvartitavyaḥshould be followed
anuvartitavyaḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootanu-√vṛt (वृत्) (धातु)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; 'अनुवर्तितव्यः' = should be followed/carried out
nanusurely
nanu:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootnanu (अव्यय)
Formनिपात (particle) emphasizing assertion/question: 'surely/indeed'
pravṛttasyaof the undertaken
pravṛttasya:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootpra-√vṛt (वृत्) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; भूतकृदन्त (past participle): 'प्रवृत्त' = commenced/undertaken; qualifying kāryasya
durāsadasyaof the hard-to-accomplish
durāsadasya:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootdur-āsada (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारय: 'दुर् + आसद' (hard to approach/assail); qualifying kāryasya
kumāraO prince
kumāra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkumāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
kāryasyaof the task
kāryasya:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
phalamresult
phalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; object with cintyam (to be thought about)
caalso
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
cintyamshould be considered
cintyam:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√cint (चिन्त्) (धातु)
Formतव्यत्/यत्-कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'चिन्त्यम्' = should be considered

'My dear, there is no doubt that I have to consider the work (ahead), give special attention to follow up. Surely I need to think over this herculian task and its achievement'.

R
Rama
L
Lakshmana

FAQs

Dharma includes accountability: one must not only begin a righteous task but also monitor its execution and consider its consequences and completion.

Rama, facing delay in Sugriva’s promised help, emphasizes careful oversight and strategic follow-through for the mission to recover Sita.

Prudent leadership—attention to implementation, results, and responsibility for outcomes.