Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

हनूमत्संवादः / Hanuman’s Diplomatic Approach to Rama and Lakshmana

राजर्षिदेवप्रतिमौ तापसौ संशितव्रतौ।देशं कथमिमं प्राप्तौ भवन्तौ वरवर्णिनौ4.3.5।।त्रासयन्तौ मृगगणानन्यांश्च वनचारिणः4.3.6।।

rājarṣidevapratimau tāpasau saṃśitavratau |

deśaṃ katham imaṃ prāptau bhavantau varavarṇinau 4.3.5 ||

trāsayantau mṛgagaṇān anyāṃś ca vanacāriṇaḥ 4.3.6 ||

โอ้ดาบสผู้ประเสริฐทั้งสอง ผู้ดุจราชฤๅษีและเทพเจ้า มั่นคงในพรตอันเคร่งครัด ท่านมาถึงถิ่นนี้ได้อย่างไรเล่า ผู้มีวรรณะงาม? การมาของท่านทำให้ฝูงกวางและสัตว์พงไพรอื่น ๆ พากันหวาดหวั่น

पम्पातीररुहान्growing on Pampa’s bank
पम्पातीररुहान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpampā-tīra-ruha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (Acc pl); तत्पुरुषः ‘पम्पायाः तीरं रुहन्ति’ (growing on Pampa’s bank)
वृक्षान्trees
वृक्षान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvṛkṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (Acc pl)
वीक्षमाणौlooking at
वीक्षमाणौ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त (present middle participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom du)
समन्ततःall around
समन्ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamantatas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: on all sides)
इमाम्this
इमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc sg); विशेषणम् (qualifying नदीम्)
नदीम्river
नदीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnadī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc sg)
शुभजलाम्with auspicious water
शुभजलाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootśubha-jala (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc sg); कर्मधारयः; विशेषणम् (qualifying नदीम्)
शोभयन्तौadorning/beautifying
शोभयन्तौ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootशुभ्/शोभ् (धातु) causative (णिच्)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom du)
तपस्विनौtwo ascetics
तपस्विनौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottapasvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom du)
धैर्यवन्तौcourageous (possessing fortitude)
धैर्यवन्तौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdhairya-vat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom du); मतुप्/वन्त-प्रत्यय (possessive)
सुवर्णाभौgolden-hued
सुवर्णाभौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsuvarṇa-ābha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom du); कर्मधारयः ‘सुवर्ण इव आभा’
कौwho (two)
कौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootka (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom du); प्रश्नवाचक (interrogative)
युवाम्you two
युवाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया द्विवचन (Acc du) (you two)
चीरवाससौwearing bark garments
चीरवाससौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootcīra-vāsas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom du); तत्पुरुषः ‘चीरं वासः यस्य’ (wearing bark garments)
निःश्वसन्तौsighing/breathing heavily
निःश्वसन्तौ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootनि: + श्वस् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom du)
वरभुजौwith excellent arms
वरभुजौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvara-bhuja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom du); कर्मधारयः ‘वरौ भुजौ’
पीडयन्तौafflicting/harassing
पीडयन्तौ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपीड् (धातु) causative (णिच्)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom du)
इमाःthese
इमाः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (Acc pl); विशेषणम् (qualifying प्रजाः)
प्रजाःcreatures/subjects
प्रजाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (Acc pl)

'You both fair in complexion, resemble royal sages or gods. You appear like ascetics and pursue vows in austerity. How come, you are present here, as if to frighten the animals and other creatures roaming this forest?

R
rājarṣi (royal sage)
D
deva (gods)
F
forest-dwellers (vanacāriṇaḥ)

FAQs

The verse reinforces dharmic inquiry and respectful address; repetition underscores the seriousness of verifying intent without abandoning courtesy.

A Southern Recension presentation repeats/combines the prior question as Hanuman continues his careful identification of the two strangers.

Viveka (discernment): careful verification before alliance or conflict, conducted through respectful speech.