Shloka 20
प्रस्रवणगिरिवासवर्णनम्
Residence on Mount Prasravana; Counsel during the Rains
शतशः पक्षिसङ्घैश्च नानानादैर्विनादिता।एकैकमनुरक्तैश्च चक्रवाकैरलङ्कृता।।4.27.20।।पुलिनैरतिरम्यैश्च हंससारससेवितैः।प्रहसन्तीवभात्येषा नारी सर्वविभूषिता।।4.27.21।।
śataśaḥ pakṣi-saṅghaiś ca nānā-nādair vināditā |
ekaikam anuraktaiś ca cakravākair alaṅkṛtā || 4.27.20 ||
pulinair ati-ramyaiś ca haṃsa-sārasa-sevitaiḥ |
prahasantīva bhāty eṣā nārī sarva-vibhūṣitā || 4.27.21 ||
แม่น้ำนี้ก้องกังวานด้วยเสียงนานาทำนองจากฝูงนกนับร้อย และงามด้วยคู่จักรวากะที่รักมั่นต่อกัน มีสันดอนทรายอันรื่นรมย์ยิ่ง ซึ่งหงส์และนกสารสาแวะเวียนมา จึงส่องประกายราวสตรีผู้ประดับประดาครบถ้วนกำลังหัวเราะอย่างอ่อนหวาน
'See the different kinds of trees like canes timida, vakula, ketaka, hintala, tinisa, kadamba, dhava, krutamalaka, betasa grown here and there on the bank (of the river), which looks beautiful like a woman decorated with clothes and ornaments.
FAQs
Harmony and fidelity as dharmic ideals: the paired cakravākas evoke steadfast attachment, indirectly affirming the Ramayana’s ethic of loyal love and truthful commitment.
The river’s life—birds, pairs, and bright sandbanks—is described to convey the richness of the route and the setting around the cave region.
Hopeful endurance—beauty in nature becomes a support for continuing a difficult, duty-bound search.