Shloka 17

प्राचीनवाहिनीं चैव नदीं भृशमकर्दमाम्।गुहायाः पूर्वतः पश्य त्रिकूटे जाह्नवीमिव4.27.16।।चन्दनैस्तिलकैस्तालैस्तमालैरतिमुक्तकैः।पद्मकैः सरलैश्चैव अशोकैश्चैव शोभिताम्4.27.17।।

prācīna-vāhinīṃ caiva nadīṃ bhṛśam akardamām |

guhāyāḥ pūrvataḥ paśya trikūṭe jāhnavīm iva || 4.27.16 ||

candanaiḥ tilakaiḥ tālaiḥ tamālair atimuktakaiḥ |

padmakaiḥ saralaiś caiva aśokaiś caiva śobhitām || 4.27.17 ||

จงดูแม่น้ำสายเก่าแก่ที่ไหลไปทางทิศตะวันออกนี้เถิด ใสสะอาดยิ่งและปราศจากโคลนตม อยู่ทางทิศตะวันออกของถ้ำ ประหนึ่งแม่น้ำชาหฺนวี (คงคา) ณ ตรีกูฏะ งดงามด้วยไม้จันทน์ ไม้ติลกะ ต้นตาล ไม้ตามาล เถาอติมุกตกะ ไม้ปัทมกะ ไม้สารละ และไม้อโศกประดับประดา

candanaiswith sandalwoods
candanais:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootcandana (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga (n.), Tṛtīyā-vibhakti (Instr. 3), Bahuvacana
tilakaiḥwith tilaka-trees
tilakaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottilaka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā-vibhakti (Instr. 3), Bahuvacana
tālaiḥwith palmyras
tālaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottāla (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā-vibhakti (Instr. 3), Bahuvacana
tamālaiḥwith tamāla-trees
tamālaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottamāla (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā-vibhakti (Instr. 3), Bahuvacana
atimuktakaiḥwith atimuktaka creepers
atimuktakaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootati-muktaka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā-vibhakti (Instr. 3), Bahuvacana
padmakaiḥwith padmaka-trees
padmakaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpadmaka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā-vibhakti (Instr. 3), Bahuvacana
saralaiḥwith sarala pines
saralaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsarala (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā-vibhakti (Instr. 3), Bahuvacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (emphasis)
aśokaiḥwith aśoka-trees
aśokaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootaśoka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā-vibhakti (Instr. 3), Bahuvacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (emphasis)
śobhitāmadorned, beautified
śobhitām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootśobhita (कृदन्त; √śubh/śobh धातु)
FormPast passive participle (क्त), Strīliṅga (f.), Dvitīyā-vibhakti (Acc. 2), Ekavacana; agrees with nadīm (understood from previous verse)

'Look at the river flowing towards the east. It has clean water and flows towards the east of the cave and looks like the river Jahnavi flowing on the mount Trikuta. This place looks delightful with the sandalwood, tilaka, sala, tamala, atimukta, padmaka, sarala and asoka trees.

R
river (nadī)
C
cave (guhā)
T
Trikūṭa
J
Jāhnavī (Gaṅgā)
C
candana
T
tilaka
T
tāla
T
tamāla
A
atimuktaka
P
padmaka
A
aśoka

FAQs

Purity and clarity (symbolized by the unmuddy river) mirror satya—clear speech and clear intention—needed to sustain a dharmic undertaking.

The speaker highlights a clear, east-flowing river near a cave and describes its flora, marking it as a significant and pleasant waypoint.

Mindful leadership-support—identifying resources (water, route markers) so the mission proceeds safely and effectively.