Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

ताराविलापः

Tārā’s Lament over Vāli

रुधिरोक्षितसर्वाङ्गं दृष्ट्वा विनिहतं पतिम्।उवाच तारा पिङ्गाक्षं पुत्रमङ्गदमङ्गना।।

rudhirokṣitasarvāṅgaṁ dṛṣṭvā vinihataṁ patim | uvāca tārā piṅgākṣaṁ putram aṅgadam aṅganā ||

เมื่อเห็นสามีถูกสังหาร ร่างกายชุ่มโชกไปด้วยเลือด นางดาราจึงกล่าวกับองคต บุตรชายผู้มีนัยน์ตาสีเหลืองอ่อน

रुधिरोक्षितसर्वाङ्गम्whose whole body was drenched with blood
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गम्:
कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootरुधिरोक्षितसर्वाङ्ग (प्रातिपदिक; रुधिर + उक्षित + सर्वाङ्ग)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying पतिम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वक्रिया (Pūrvakriyā/gerundial)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकाल (having done)
विनिहतम्slain
विनिहतम्:
कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootविनिहत (कृदन्त-प्रातिपदिक; वि-नि-उपसर्ग + √हन् (धातु) + क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying पतिम्)
पतिम्husband
पतिम्:
कर्म (Karma/Object of दृष्ट्वा)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ताराTara
तारा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पिङ्गाक्षम्tawny-eyed
पिङ्गाक्षम्:
कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपिङ्गाक्ष (प्रातिपदिक; पिङ्ग + अक्ष)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying पुत्रम्/अङ्गदम्)
पुत्रम्son
पुत्रम्:
सम्प्रदान/सम्बोधन-लक्ष्य (Addressee; Karma of उवाच)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अङ्गदम्Angada
अङ्गदम्:
सम्बोधन-लक्ष्य (Addressee)
TypeNoun
Rootअङ्गद (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पुत्रम् इत्यस्य विशेष्य (apposition)
अङ्गनाthe woman/lady
अङ्गना:
कर्ता (Karta/Subject apposition)
TypeNoun
Rootअङ्गना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तारा इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन् (apposition: the lady)

Turning to the body of her husband fully drenched in blood, thus spoke Tara to her tawny-eyed son Angada:

T
Tārā
V
Vāli
A
Aṅgada

FAQs

Dharma shifts toward responsibility after tragedy: the surviving family must face truth (satya) and act wisely for protection, continuity, and right conduct.

The narration transitions from describing Vāli’s slain body to Tārā beginning to address her son Aṅgada.

Maternal responsibility and steadiness—Tārā gathers herself to guide Aṅgada amid crisis.